રાજધાની દિલ્હીની પ્રતિષ્ઠિત અખિલ ભારતીય આયુર્વિજ્ઞાન સંસ્થાના તબીબોએ ચિકિત્સા જગતમાં પ્રવર્તતી એક ગંભીર નૈતિક સમસ્યા પર પ્રકાશ પાડ્યો છે. તબીબોના જણાવ્યા અનુસાર, હોસ્પિટલોમાં ખાસ કે પ્રભાવશાળી વ્યક્તિઓને અપાતી વિશેષ પ્રાથમિકતા કે પક્ષપાતી સારવાર સામાન્ય દર્દીઓના સ્વાસ્થ્ય અને સમાન અધિકારો પર સીધી અસર કરે છે. આ પ્રકારની મનસ્વી વલણવાળી પ્રક્રિયાથી માત્ર દર્દીઓની સુરક્ષા જ જોખમાય છે તેવું નથી, પરંતુ તેના કારણે સ્વાસ્થ્ય સેનાની મર્યાદિત અસ્કયામતો અને સંસાધનોનો પણ ખોટો વપરાશ થાય છે.
સર્જિકલ ઓન્કોલોજી વિભાગના નિષ્ણાતો દ્વારા પ્રકાશિત કરાયેલા એક લેખમાં આ વિષયના ઊંડાણપૂર્વકનાં પાસાં રજૂ કરવામાં આવ્યાં છે. તબીબોના મતે, જ્યારે પ્રભાવશાળી દર્દીઓ, તેમના સગાંસંબંધીઓ અથવા સંચાલકો તરફથી દબાણ લાવવામાં આવે છે, ત્યારે પ્રમાણભૂત તબીબી નિયમોનું પાલન કરવું મુશ્કેલ બને છે. આવા દબાણને કારણે હોસ્પિટલના પલંગા, સ્ટાફનો સમય અને તબીબી સાધનો ખરેખર જરૂરિયાતમંદ ગરીબ દર્દીઓ પાસેથી છીનવાઈ જાય છે, જેનાથી ગંભીર જટિલતાઓ ઊભી થવાની પૂરી સંભાવના રહે છે.
વાસ્તવિક કિસ્સાઓ ટાંકીને તબીબોએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કેવી રીતે ઉતાવળમાં કરાયેલા ઓપરેશનો કે બિનજરૂરી તપાસો દર્દીના પુનઃપ્રાપ્તિના સમયને લંબાવી દે છે. એક કિસ્સામાં, વહીવટી દબાણને કારણે પૂરતી પૂર્વ તૈયારી વિના જ એક મહિલા દર્દીની શસ્ત્રક્રિયા કરવામાં આવી હતી, જેના પરિણામે તેમને ગંભીર શ્વસન સંબંધી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો અને હોસ્પિટલમાં રોકાવાનો સમય અપેક્ષા કરતા ઘણો વધી ગયો હતો. આવા નિર્ણયો તબીબી સ્ટાફ પર માનસિક તાણ વધારે છે અને સમગ્ર સંસ્થાની દિનચર્યાને ખોરવી નાખે છે.
આ ગંભીર સમસ્યામાંથી બહાર આવવા માટે નિષ્ણાતોએ કડક દાખલા બેસાડતી માર્ગદર્શિકાઓ ઘડવાની ભલામણ કરી છે. હોસ્પિટલોમાં પ્રવેશ અને રજા આપવાના ધોરણો તદ્દન પારદર્શક હોવા જોઈએ અને સારવાર માત્ર સામાજિક દરજ્જાના આધારે નહીં, પરંતુ દર્દીની વાસ્તવિક તબીબી જરૂરિયાત મુજબ જ મળવી જોઈએ. સંસ્થાકીય સ્તરે સમાન નીતિઓના અમલીકરણથી જ તબીબો મુક્તપણે તબીબી નિર્ણયો લઈ શકશે અને સામાન્ય નાગરિકોનો ચિકિત્સા પ્રણાલી પ્રત્યેનો અતૂટ વિશ્વાસ જળવાઈ રહેશે.
