એકાંત અને માનસિક એકલતા માનવ સ્વાસ્થ્ય માટે કેટલી હાનિકારક સાબિત થઈ શકે છે તે અંગે એક ચોંકાવનારો ખુલાસો સામે આવ્યો છે. તાજેતરમાં હાથ ધરવામાં આવેલા એક વ્યાપક નવ-વર્ષીય અભ્યાસમાં એવું જાણવા મળ્યું છે કે એકલા રહેવાની અને એકલવાયું જીવન જીવવાની આદત સીધી રીતે હૃદય રોગના જોખમને વધારે છે. દસ હજારથી વધુ વયસ્કો પર કરવામાં આવેલા આ સંશોધન મુજબ, જે લોકોના જીવનમાં સમયની સાથે એકાંતની ભાવના સતત વધતી રહી છે, તેમનામાં હૃદયરોગ થવાનું જોખમ સામાન્ય લોકોની તુલનામાં પૂરા ત્રેપન્ન ટકા જેટલું વધુ જોવા મળ્યું છે. આ શોધ તબીબી ક્ષેત્રે અને સામાન્ય લોકો માટે એક મોટી ચેતવણી સમાન છે.
આ અભ્યાસ દરમિયાન વૈજ્ઞાનિકોએ માત્ર માનસિક સ્થિતિ જ નહીં પરંતુ બદલાતી જીવનશૈલીના પ્રભાવોને પણ ખૂબ જારી રીતે પરખ્યા હતા. એવું નોંધવામાં આવ્યું છે કે સામાજિક એકલતા અને ભારે એકાંતનો સામનો કરી રહેલા વ્યક્તિઓમાં સ્વાસ્થ્ય સંબંધી જોખમોમાં સોળ ટકાનો વધારો જોવા મળ્યો છે. આ પાછળ ધૂમ્રપાન, દારૂનું સેવન તેમજ અનિયમિત અને બેઠાડુ જીવનશૈલીને કારણે થતી જાડાપણા જેવી સમસ્યાઓ મુખ્ય કારણો હોઈ શકે છે. આ સંશોધનમાં મુખ્યત્વે પાંચ મહત્વના પાસાઓ જેવા કે વૈવાહિક સ્થિતિ, રહેવાની વ્યવસ્થા, પરિવારજનો સાથેનો સંપર્ક, સામાજિક ભાગીદારી અને નિવાસસ્થાનનું આકલન કરીને અંતિમ નિષ્કર્ષ તારવવામાં આવ્યો છે.
નિષ્ણાતો અને તબીબોનું સ્પષ્ટપણે માનવું છે કે એકાંત કે એકલતા માત્ર એક સામાન્ય નકારાત્મક ભાવના નથી, પરંતુ તે માનવ શરીરની આંતરિક પ્રણાલી પર ગંભીર અસર કરે છે. સામાજિક અંતર અને સતત એકાંતવાસ માનસિક તણાવમાં વધારો કરે છે, જે સીધી રીતે હૃદયની નસો અને રક્તસંચારની પ્રક્રિયા પર વિપરીત પ્રભાવ પાડે છે. આ ગંભીર પરિસ્થિતિથી બચવા માટે સામાજિક સંબંધો જાળવવા, પરિવાર અને મિત્રો સાથે હસતાં-રમતાં સમય વિતાવવો અને સક્રિય જીવનશૈલી અપનાવવી અનિવાર્ય છે, જેથી હૃદયને સ્વસ્થ અને સુરક્ષિત રાખી શકાય.
