ભારતમાં ગંભીર ગુનાઓ આચર્યા બાદ કાયદાના હાથમાંથી બચવા માટે ગુનેગારો દ્વારા પડોશી દેશ નેપાળને આશરો લેવાનું સૌથી સુરક્ષિત સ્થળ માનવામાં આવે છે. તાજેતરમાં બોલિવૂડ અભિનેતા પર ગોળીબાર કરનાર આરોપીઓ હોય કે ઉત્તરપ્રદેશના વેપારીના શંકાસ્પદ મોતના કેસની મહિલા આરોપી હોય, તપાસ દરમિયાન આ તમામના તાર નેપાળ ભાગી જવાના પ્લાન સાથે જોડાયેલા હોવાનું બહાર આવ્યું છે. ભારત અને નેપાળ વચ્ચેની ભૌગોલિક અને રાજદ્વારી સ્થિતિ ગુનેગારો માટે આશીર્વાદરૂપ સાબિત થાય છે, જેના કારણે તેઓ ઝડપથી સરહદ વટાવીને અદ્રશ્ય થઈ જવાની ફિરાકમાં રહે છે.
ભારત અને નેપાળ વચ્ચે અંદાજે એક હજાર સાતસો પચાસ કિલોમીટર લાંબી ખુલ્લી સરહદ આવેલી છે. વર્ષ ઓગણીસસો પચાસની શાંતિ અને મૈત્રી સંધિ અંતર્ગત બંને દેશોના નાગરિકોને અવરજવર માટે વિશેષ છૂટ મળે છે, જેમાં સામાન્ય રીતે પાસપોર્ટ કે વિઝાની આવશ્યકતા રહેતી નથી. આ સરહદી વિસ્તારોમાં રોજબરોજ લાખો લોકો વેપાર, નોકરી અને પારિવારિક સંબંધોને કારણે અવરજવર કરતા હોય છે. આ ભારે ભીડ અને ગીચ વસ્તીનો ગેરલાભ લઈને ગુનેગારો પોતાની ઓળખ છુપાવીને ખૂબ જ સરળતાથી સરહદ પાર કરી જાય છે. સશસ્ત્ર સીમા બળ અને સ્થાનિક પોલીસ દ્વારા સઘન ચેકિંગ અને પેટ્રોલિંગ કરવામાં આવતું હોવા છતાં, વિશાળ ક્ષેત્ર અને સતત થતી અવરજવરને કારણે શંકાસ્પદ વ્યક્તિઓને ઓળખવા મુશ્કેલ બને છે.
જ્યારે કોઈ ભારતીય ગુનેગાર નેપાળમાં પ્રવેશ કરે છે, ત્યારે ભારતીય પોલીસ સીધી રીતે ત્યાં જઈને દરોડા કે ધરપકડ કરી શકતી નથી. બંને દેશો વચ્ચેની પ્રત્યાર્પણ પ્રક્રિયા અને કાનૂની કાર્યવાહી ખૂબ જ જટિલ અને સમય માંગી લેતી હોય છે. આ કાનૂની મર્યાદાઓ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સીમાઓના નિયમોનો લાભ લઈને અપરાધીઓ સરળતાથી કાયદાની પકડથી દૂર રહેવામાં સફળ થાય છે. આમ, ખુલ્લી સરહદ, પ્રત્યાર્પણ સંધિની જટિલતાઓ અને પોલીસ તપાસની મર્યાદાઓ ગુનેગારો માટે નેપાળને સૌથી મોટો સુરક્ષિત આશ્રયસ્થાન બનાવી દે છે.
