તાજેતરમાં હાથ ધરવામાં આવેલા એક મહત્વપૂર્ણ વૈજ્ઞાનિક સંશોધને એ વાત સ્પષ્ટ કરી દીધી છે કે દેશભરમાં ઝડપથી વધી રહેલું નગરીકરણ અને કોંક્રિટના જંગલો શહેરી વિસ્તારો માટે વિનાશક સાબિત થઈ રહ્યા છે. કુદરતી જળસ્ત્રોતો અને કાચા રસ્તાઓ પર બાંધકામ થવાને કારણે વરસાદી પાણીના નિકાલની કુદરતી વ્યવસ્થા ખોરવાઈ ગઈ છે, જેના પરિણામે સામાન્ય વરસાદમાં પણ મહાનગરો બેટમાં ફેરવાઈ જાય છે અને ગંભીર પૂરની સ્થિતિ સર્જાય છે.
સંશોધકોના મતે, આડેધડ આયોજન વિનાના વિકાસને કારણે જમીનની પાણી શોષવાની ક્ષમતા નાશ પામી છે. મોટાભાગના શહેરોમાં ડ્રેનેજ સિસ્ટમ જૂની અને અક્ષમ સાબિત થઈ રહી છે, જે ભારે વરસાદી પાણીને ઝીલવામાં સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ જાય છે. તળાવો, નદીઓ અને ખેતરો પર ગેરકાયદેસર અને આડેધડ બાંધકામો થવાથી વરસાદી પાણીનો કુદરતી પ્રવાહ અવરોધાય છે, અને પાણી રસ્તાઓ તેમજ નાગરિકોના ઘરોમાં ફરી વળે છે, જેનાથી જાનમાલનું મોટા પાયે નુકસાન થાય છે.
આ ગંભીર સમસ્યાના કાયમી ઉકેલ માટે સરકારી તંત્ર અને શહેરી આયોજકોએ તાત્કાલિક ધોરણે કડક પગલાં લેવાની તાતી જરૂર છે. ભવિષ્યના વિકાસ કાર્યોમાં પર્યાવરણીય સમતુલાને પ્રાથમિકતા આપવી પડશે અને કુદરતી જળમાર્ગોને પુનઃજીવિત કરવા પડશે. જો સમયસર યોગ્ય શહેરી નિયમોનું પાલન નહીં કરવામાં આવે તો આગામી દિવસોમાં આ સમસ્યા વધુ વિકટ બનશે અને નાગરિકોની મુશ્કેલીઓમાં ભારે વધારો થશે.
