વડાપ્રધાન દ્વારા વર્ષ ૨૦૧૪માં શરૂ કરાયેલી સ્વચ્છ ભારતની હાકલ આજે દેશમાં એક વિશાળ અને પ્રભાવશાળી લોકઆંદોલનમાં પરિવર્તિત થઈ ચૂકી છે. જે અભિયાન માત્ર પરિસરોની સફાઈના ઉદ્દેશ સાથે શરૂ થયું હતું, તે આજે દેશના સર્વાંગી આરોગ્ય અને સુખાકારીનું મંચ બની ગયું છે. સ્વચ્છ ભારતથી શરૂ થયેલી આ વિચારધારા હવે સ્વસ્થ ભારતના મજબૂત સંકલ્પ સુધી વિસ્તરી છે. સમય જતાં દેશવાસીઓમાં એ સમજ કેળવાઈ છે કે સ્વચ્છતા એ માત્ર એક પગથિયું હતું; ખરેખર સ્વચ્છ વાતાવરણ જ તંદુરસ્ત સમાજનું નિર્માણ કરી શકે છે અને સ્વસ્થ નાગરિકો જ દેશને વધુ મજબૂત, સક્ષમ અને સમૃદ્ધ બનાવી શકે છે.
આ સફર માત્ર કોઈ એક વિષય પૂરતી સીમિત નથી રહી, પરંતુ તેમાં જાહેર આરોગ્ય, સ્વચ્છતા પ્રણાલી, પોષણ અને પર્યાવરણ સંરક્ષણ જેવા ગંભીર પાસાઓ આવરી લેવાયા છે. આ આંદોલનની સૌથી મોટી તાકાત તેની સર્વસમાવેશકતા રહી છે. દેશના રાષ્ટ્રપતિ અને કેન્દ્રીય મંત્રીઓથી માંડીને પદ્મ પુરસ્કાર વિજેતાઓ, વૈશ્વિક ખ્યાતિપ્રાપ્ત મહાનુભાવો, તબીબો, આશા કાર્યકરો અને જમીની સ્તરે રાત-દિવસ પરસેવો પાડતા સફાઈ કર્મચારીઓ આ અભિયાન સાથે જોડાયા છે. સામાન્ય નાગરિકોના અથાક પરિશ્રમે દેશભરમાં આરોગ્ય ક્ષેત્રે અપ્રતિમ પરિવર્તન આણ્યું છે.
જનજાગૃતિના આ મહાઅભિયાનને જન-જન સુધી પહોંચાડવામાં કલા અને ખેલ જગતની જાણીતી હસ્તીઓએ પણ મોટો ફાળો આપ્યો છે. અમિતાભ બચ્ચન જેવા દિગ્ગજ કલાકારના લાંબા સમયના સાથ અને ત્યારબાદ આયુષ્માન ખુરાના જેવા યુવા કલાકારોના જોડાણથી આ સંદેશ કરોડો ઘરો સુધી પહોંચ્યો છે. આ અભિયાન માત્ર પ્રચાર પૂરતું સીમિત ન રહેતાં વાસ્તવિક જમીની બદલાવ લાવવામાં સફળ રહ્યું છે, જેને કારણે તેને રાષ્ટ્રીય અને વૈશ્વિક સ્તરે અનેક પ્રતિષ્ઠિત એવોર્ડ્સ અને માન્યતાઓ પ્રાપ્ત થઈ છે.
હાલમાં જ ગાંધી જયંતીના પાવન અવસરે આ જનઅભિયાનના ૧૩મા તબક્કાની સત્તાવાર શરૂઆત કરવામાં આવી હતી. આ પ્રસંગ માત્ર નવી શરૂઆતનો નહોતો, પરંતુ છેલ્લા એક દાયકાથી વધુ સમયની સિદ્ધિઓનું અવલોકન કરવાનો અને દેશને રોગમુક્ત તથા સશક્ત બનાવવામાં પોતાનું યોગદાન આપનારા તમામ કર્મયોગીઓને બિરદાવવાનો એક ઐતિહાસિક અવસર બની રહ્યો.
