ભારતના ચૂંટણી પંચની કામગીરીમાં સંપૂર્ણ પારદર્શિતા અને નિષ્પક્ષતા જળવાઈ રહે તે હેતુથી સર્વોચ્ચ અદાલતે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ન્યાયિક પગલું ભર્યું છે. સંસ્થાગત તપાસ અહેવાલને લગતી એક જાહેર હિતની અરજી પર સુનાવણી હાથ ધરતા દેશની સર્વોચ્ચ ન્યાયપાલિકાએ ચૂંટણી પંચ સહિતના સંબંધિત પક્ષકારોને વિધિવત રીતે કારણદર્શક આદેશ પાઠવ્યો છે. આ સંવેદનશીલ મામલાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને ન્યાયાધીશોની ખંડપીઠે ચૂંટણી પંચની આંતરિક નિર્ણય પ્રક્રિયાને લગતા તમામ મૂળભૂત દસ્તાવેજો અને સત્તાવાર નોંધપોથીઓ અદાલત સમક્ષ રજૂ કરવાનો સ્પષ્ટ નિર્દેશ આપ્યો છે. લોકશાહી વ્યવસ્થામાં ચૂંટણી પંચ જેવી સ્વાયત્ત અને બંધારણીય સંસ્થા દ્વારા લેવામાં આવતા નિર્ણયો પાછળના તર્ક તેમજ તેની સમગ્ર પ્રક્રિયાની ન્યાયિક સમીક્ષા કરવાના ઉદ્દેશ્યથી અદાલત દ્વારા આ આકરૂં વલણ અપનાવવામાં આવ્યું છે, જેથી સમગ્ર પ્રકરણમાં રહેલી સંભવિત વિસંગતતાઓનું સચોટ નિરાકરણ લાવી શકાય.
અરજદાર દ્વારા કરવામાં આવેલી રજૂઆતમાં મુખ્યત્વે ચૂંટણી પંચની કાર્યપદ્ધતિ અને અમુક ચોક્કસ નિર્ણયો લેવા પાછળના માપદંડો પર ગંભીર પ્રશ્નાર્થો ઊભા કરવામાં આવ્યા હતા, જેના પગલે ન્યાયાલયે આ સમગ્ર દસ્તાવેજી પુરાવાઓની ઊંડાણપૂર્વક ચકાસણી કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. સર્વોચ્ચ અદાલતે પોતાના અવલોકનમાં સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે કે બંધારણીય સંસ્થાઓની સ્વાયત્તતા જેટલી મહત્વની છે, તેટલી જ તેની જનતા પ્રત્યેની ઉત્તરદાયિત્વની ભાવના પણ અનિવાર્ય છે. આગામી સુનાવણી દરમિયાન ચૂંટણી પંચે પોતાના બચાવમાં અને નિર્ણય પ્રક્રિયાની યથાર્થતા સાબિત કરવા માટે તમામ ગોપનીય અને સત્તાવાર પત્રવ્યવહારો અદાલતના નિરીક્ષણ હેઠળ મૂકવા પડશે. ન્યાયતંત્રની આ
