પ્રશાંત મહાસાગરમાં સમુદ્રની સપાટીના તાપમાનમાં થયેલા અભૂતપૂર્વ વધારા સાથે અલ નીનોની અસરે અત્યાર સુધીના તમામ જૂના વિક્રમો તોડી નાખ્યા છે. મહાસાગરનું તાપમાન ઐતિહાસિક સ્તરે પહોંચી ગયું છે અને વૈશ્વિક તાપમાનમાં ઘટાડો થવાના કોઈ સંકેતો દેખાઈ રહ્યા નથી. હવામાન ક્ષેત્રના નિષ્ણાતો અને વૈજ્ઞાનિકોના જણાવ્યા અનુસાર, સમુદ્રી જળવાયુમાં આવેલા આ ગંભીર પરિવર્તનની અસર લાંબાગાળા સુધી રહેશે અને વર્ષ ૨૦૨૭ સુધી સમગ્ર વિશ્વમાં કાળઝાળ ગરમી તેમજ અનિયમિત ઋતુચક્રનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
ભારતના સંદર્ભમાં અલ નીનો હંમેશાં એક ગંભીર ચિંતાનો વિષય રહ્યો છે, કારણ કે તેનો સીધો પ્રભાવ દેશના ચોમાસા પર પડે છે. ઐતિહાસિક રીતે જ્યારે પણ અલ નીનો સક્રિય બન્યો છે, ત્યારે ભારતમાં ચોમાસા દરમિયાન વરસાદની મોટી ખાધ સર્જાઈ છે. ચાલુ વર્ષે પણ દેશના વિવિધ ભાગોમાં વરસાદની અછત નોંધાઈ ચૂકી છે, જેણે હવે ચિંતાજનક સ્વરૂપ ધારણ કર્યું છે. જો આ સ્થિતિ લાંબી ચાલશે તો જળાશયોમાં પાણીની સપાટી ઘટશે અને પીવાના પાણીની સાથે સિંચાઈ માટે પણ ગંભીર સમસ્યાઓ સર્જાઈ શકે છે.
આ કુદરતી આપત્તિની સૌથી માઠી અસર કૃષિ ક્ષેત્ર પર પડવાની ભીતિ છે. વરસાદની અનિયમિતતાના કારણે કૃષિ ઉત્પાદનમાં મોટો ઘટાડો થવાની સંભાવના નિષ્ણાતો વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. પાકના ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થવાથી ખાદ્યાન્ન બજારમાં અછત સર્જાઈ શકે છે, જે સીધી રીતે મોંઘવારીમાં મોટો ઉછાળો લાવશે. અનાજ, કઠોળ અને શાકભાજીના ભાવ આસમાને પહોંચવાથી સામાન્ય પ્રજાના બજેટ પર ભારે બોજ પડશે. આ સંજોગોમાં નીતિ ઘડવૈયાઓ અને સરકારે સંભવિત આર્થિક અને કૃષિ સંકટને પહોંચી વળવા માટે અત્યારથી જ નક્કર આયોજન કરવું અનિવાર્ય બન્યું છે.
