મુંબઈ સ્થિત કેન્દ્રીય નાણાકીય સંસ્થાના ગવર્નરે તાજેતરમાં આપેલા એક મહત્ત્વપૂર્ણ નિવેદનમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે નિયત કરેલા ધોરણો અનુસાર ઉપરિસ્તરની બિન-બેંકિંગ નાણાકીય કંપનીઓએ શેરબજારમાં સૂચિબદ્ધ થવું ફરજિયાત છે. આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે પ્રખ્યાત ટાટા જૂથની હોલ્ડિંગ કંપની દ્વારા નાણાકીય સંસ્થા તરીકેનું રજીસ્ટ્રેશન રદ કરાવવાની અરજી કેન્દ્રીય બેંક દ્વારા ફગાવી દેવામાં આવી હતી. કેન્દ્રીય બેંકના વડાના આ નિવેદનથી એ વાત પરથી પડદો ઉઠી ગયો છે કે જો કોઈ જૂથ ઉપરિસ્તરની નાણાકીય સંસ્થા તરીકે વર્ગીકૃત થયેલું હોય, તો તેણે શેરબજારમાં પોતાની નોંધણી કરાવીને શેર બહાર પાડવા જ પડશે. આ અગાઉ જૂથના સૌથી મોટા ભાગીદાર ટ્રસ્ટના વડા દ્વારા એવો તર્ક રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો કે કેન્દ્રીય બેંકના સત્તાવાર આદેશમાં શેરબજારમાં સૂચિબદ્ધ થવાનો સ્પષ્ટ આદેશ નથી, પરંતુ હવે આ નવા સ્પષ્ટતાથી તમામ ચર્ચાઓનો અંત આવ્યો છે.
કેન્દ્રીય નાણાકીય સંસ્થાના નિયમો મુજબ જે નાણાકીય કંપનીઓની સંપત્તિ એક લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુ હોય અથવા જેમને નાણાં મેળવવાની પ્રત્યક્ષ કે અપ્રત્યક્ષ છૂટ હોય, તેમણે શેરબજારમાં સૂચિબદ્ધ થવું અનિવાર્ય છે. ટાટા જૂથની હોલ્ડિંગ કંપનીની સંપત્તિ આ નિર્ધારિત મર્યાદા કરતા ઘણી વધારે હોવાથી તે આ નિયમ હેઠળ આવે છે. અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે, આ હોલ્ડિંગ કંપનીએ દેવું શૂન્ય કરીને પોતાની નોંધણી પાછી ખેંચવા માટે અરજી કરી હતી, જેને કેન્દ્રીય બેંકે અસ્વીકાર્ય ઠેરવી હતી. આ અસ્વીકાર બાદ કંપનીના બોર્ડ દ્વારા નિયમોનું પાલન કરવાની સહમતિ દર્શાવવામાં આવી હતી પરંતુ શેરબજારમાં નોંધણી કરાવવા અંગે કોઈ અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો ન હતો.
કેન્દ્રીય બેંકના વડાએ જણાવ્યું હતું કે મુખ્ય રોકાણ કંપનીઓ જૂથની અન્ય કંપનીઓ ઉપર બેસીને નાણાકીય ભંડોળનો ઉપયોગ કરતી હોય છે, જેનાથી બેંકો અને બોન્ડ દ્વારા એકત્રિત કરાયેલા નાણાં પર જોખમ ઊભું થઈ શકે છે. તેથી પ્રણાલીગત જોખમોને ધ્યાનમાં રાખીને આવી નાણાકીય સંસ્થાઓનું નિયમન કરવું અને તેમને બજારમાં સૂચિબદ્ધ કરવી અત્યંત આવશ્યક છે. જોકે, હોલ્ડિંગ કંપની સાથે સહાયક કંપનીઓના વિલીનીકરણ દ્વારા બજારમાં સૂચિબદ્ધ થવાથી બચવાના પ્રસ્તાવ અંગે તેમણે ટિપ્પણી કરવાનું ટાળ્યું હતું. આગામી સમયમાં આ જૂથ કેન્દ્રીય બેંકના આદેશનું પાલન કરવા માટે કયા પગલાં ભરે છે અને શેરબજારમાં પ્રવેશ કરવા માટે શું રણનિતિ અપનાવે છે તે જોવું રસપ્રદ રહેશે.
