દેશમાં આગામી સમયમાં ખાંડના ઉત્પાદનમાં મોટો ઘટાડો નોંધાય તેવી ગંભીર પરિસ્થિતિનું નિર્માણ થઈ રહ્યું છે. વૈશ્વિક સ્તરે હવામાનમાં જોવા મળી રહેલા પ્રતિકૂળ ફેરફારો અને અલ નીનોની સક્રિયતાને પગલે વરસાદની ભારે અછત સર્જાવાની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. આ કુદરતી પરિબળોને કારણે વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ ની સિઝનમાં ખાંડનું વાર્ષિક ઉત્પાદન ઘટીને ૨૯.૫ મિલિયન મેટ્રિક ટન જેટલું નીચું રહેવાનો અંદાજ લગાવવામાં આવ્યો છે. આ ઘટાડાને પગલે સ્થાનિક બજારમાં ઉપલબ્ધતા અને ભાવ પર વ્યાપક અસર પડવાની શક્યતા છે.
કૃષિ ક્ષેત્રના તાજેતરના અહેવાલો મુજબ, વરસાદની ઘટ સીધી રીતે શેરડીના પાકની ગુણવત્તા પર અસર કરશે. પૂરતા પ્રમાણમાં ભેજ અને સિંચાઈનું પાણી ન મળવાને કારણે શેરડીમાં સુક્રોઝ એટલે કે મીઠાશનું પ્રમાણ ઘટી શકે છે. આ ઉપરાંત, દુષ્કાળ જેવી પરિસ્થિતિને ધ્યાને રાખી ખેડૂતો દ્વારા વાવણી મર્યાદિત થવાથી પાકની લણણી માટે ઉપલબ્ધ વાવેતર વિસ્તારમાં પણ નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળી શકે છે. પાક સુકાઈ જવાની કે યોગ્ય વિકાસ ન થવાની ભીતિ વચ્ચે ખાંડનું ઉત્પાદન અપેક્ષા કરતાં ખૂબ ઓછું રહેવાની શક્યતા જણાઈ રહી છે.
વરસાદની સંભવિત અછત માત્ર ખેતરો પૂરતી સીમિત નહીં રહે, પરંતુ તેની અસર ઔદ્યોગિક એકમો પર પણ પડશે. સંભવિત પાણીની તંગી અને દુષ્કાળના વાતાવરણને કારણે વર્ષ ૨૦૨૭ ની શરૂઆત સુધીમાં ખાંડ મિલોમાં શેરડીના પિલાણની કામગીરી ખોરવાઈ જવાની આશંકા છે. પૂરતો કાચો માલ ન મળવાથી મિલો નિર્ધારિત સમય કરતાં વહેલી બંધ કરવી પડી શકે છે, જેનાથી સમગ્ર ખાંડ ઉદ્યોગ અને મિલો સાથે જોડાયેલા હજારો કામદારો તેમજ ખેડૂતો માટે આર્થિક મુશ્કેલીઓ વધી શકે છે.
આ સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને બજાર વિશ્લેષકો માની રહ્યા છે કે ઉત્પાદનમાં સંભવિત ઘટાડો ભાવમાં વધારો લાવી શકે છે. જો ઉત્પાદન અપેક્ષા મુજબ ઓછું રહેશે તો સ્થાનિક જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે નિકાસ પર વધુ નિયંત્રણો લાદવા પડી શકે છે. આગામી દિવસોમાં હવામાનની પેટર્ન અને ચોમાસાની સક્રિયતા કેવી રહે છે તેના પર જ દેશના ખાંડ ઉદ્યોગ અને ગ્રાહકોના ખિસ્સા પર પડનારા બોજનો આધાર રહેશે.
