સમગ્ર વિશ્વમાં વાતાવરણમાં આવી રહેલા વિષમ પલટા વચ્ચે સંયુક્ત રાષ્ટ્રની આબોહવા સંસ્થા દ્વારા એક અત્યંત ચિંતાજનક ચેતવણી જારી કરવામાં આવી છે. આ વૈશ્વિક અહેવાલ અનુસાર, હવામાન પ્રણાલીને વ્યાપક સ્તરે ખોરવી નાખનાર ‘અલ નીનો’ પરિબળ આગામી દિવસોમાં વધુ શક્તિશાળી બનશે અને ડિસેમ્બર માસ સુધીમાં તે પોતાની સર્વોચ્ચ ચરમસીમા પર પહોંચી જશે. આબોહવા નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, વર્ષ ૧૯૫૦ પછીના ઇતિહાસમાં પૃથ્વી પર નોંધાયેલી સૌથી ઘાતક અને પ્રચંડ અલ નીનો ઘટનાઓમાં આ વખતની પરિસ્થિતિનો સમાવેશ થઈ શકે છે.
અલ નીનો એ પ્રશાંત મહાસાગરમાં કુદરતી રીતે સર્જાતી એક વિશિષ્ટ વાતાવરણીય ઘટના છે, જેના કારણે મધ્ય અને પૂર્વ વિષુવવૃત્તીય પેસિફિક મહાસાગરની સપાટીના તાપમાનમાં અસામાન્ય ઉછાળો આવે છે. સામાન્ય રીતે દર બે થી સાત વર્ષના ગાળે સક્રિય થતી આ પ્રક્રિયા અંદાજે નવ થી બાર મહિના સુધી ચાલુ રહે છે. વૈશ્વિક હવામાન સામાન્ય રીતે અલ નીનો અને તેની તદ્દન વિપરીત અસર ધરાવતી ઠંડી સ્થિતિ ‘લા નીના’ વચ્ચે બદલાતું રહે છે. જોકે, માનવસર્જિત આબોહવા પરિવર્તન એટલે કે ગ્લોબલ વોર્મિંગની અસરો ભળવાથી આ કુદરતી પરિબળ આ વખતે અત્યંત વિનાશક સ્વરૂપ ધારણ કરી રહ્યું છે.
વિશ્વ હવામાન સંસ્થાના સત્તાવાર અહેવાલ મુજબ, આ પરિસ્થિતિને કારણે સમગ્ર પૃથ્વી પર સરેરાશ કરતાં ઘણું ઊંચું તાપમાન નોંધાશે તેમજ પવનો અને હવાના દબાણની વ્યવસ્થા ખોરવાઈ જશે. પરિણામે દુનિયાભરમાં વરસાદની ઋતુચક્ર આધારિત પેટર્ન વેરવિખેર થઈ જશે. ઘણા દેશોમાં ભયંકર અનાવૃષ્ટિ અને સુકા દુષ્કાળની ભીતિ સર્જાશે, તો અન્ય પ્રદેશોમાં અતિવૃષ્ટિ અને વિનાશક પૂરનું જોખમ વધી જશે. મહાસાગરોની સપાટીના તાપમાનમાં થતો આ વિક્રમી વધારો વૈશ્વિક અર્થતંત્ર, દરિયાઈ પર્યાવરણ અને ખેતીવાડી માટે મોટો ફટકો સાબિત થશે, જેનાથી વિશ્વભરમાં ખાદ્ય સુરક્ષા સામે ગંભીર સંકટ ઊભું થઈ શકે છે.
