આજના સમયમાં બદલાતી બિનઆરોગ્યપ્રદ જીવનશૈલી, શારીરિક શ્રમનો અભાવ અને અનિયમિત ખાનપાનને કારણે ફેટી લીવરની સમસ્યા સામાન્ય બની રહી છે. લીવર પર વધારાની ચરબી જમા થવાની આ સ્થિતિમાં આહારનું વિશેષ મહત્વ હોય છે, પરંતુ મોટાભાગના દર્દીઓ શું ખાવું અને શું ન ખાવું તેને લઈને ભારે મૂંઝવણમાં મુકાતા હોય છે. ખાસ કરીને આપણા દૈનિક ભોજનમાં સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતા બટાકા ફેટી લીવરમાં ખાવા જોઈએ કે નહીં, તે અંગે લોકોમાં અનેક આશંકાઓ રહે છે. તબીબી નિષ્ણાતોના મતે બટાકાને આહારમાંથી સંપૂર્ણપણે બાકાત રાખવા જરૂરી નથી, પરંતુ તેના સેવનની રીત અને તેની માત્રા પર વિશેષ ધ્યાન આપવું અત્યંત આવશ્યક છે.
આરોગ્ય નિષ્ણાતો સ્પષ્ટ કરે છે કે સમસ્યા મૂળભૂત રીતે બટાકામાં નથી, પરંતુ તેને કઈ રીતે રાંધવામાં આવે છે તેમાં રહેલી છે. બટાકામાં કાર્બોહાઇડ્રેટ અને સ્ટાર્ચનું ઊંચું પ્રમાણ હોય છે. જો ફેટી લીવર ધરાવતી વ્યક્તિ નિયમિતપણે વધુ તેલમાં તળેલા બટાકા, ચિપ્સ કે વધુ મસાલેદાર વાનગીઓનું સેવન કરે, તો શરીરમાં વધારાની કેલરી જમા થાય છે. આના કારણે વજન અને લોહીમાં શર્કરાનું પ્રમાણ અનિયંત્રિત બને છે, જે આખરે લીવરની સ્થિતિને વધુ બગાડી શકે છે. તેથી દર્દીઓએ તળેલા બટાકા ખાવાને બદલે ખૂબ જ મર્યાદિત માત્રામાં બાફેલા અથવા સાવ ઓછા તેલમાં તૈયાર કરેલા બટાકા ખાવા જોઈએ.
ફેટી લીવરનું યોગ્ય વ્યવસ્થાપન કરવા માટે આહારમાં પોષક તત્વોનું સંતુલન જાળવવું અનિવાર્ય છે. જો ભોજનમાં બટાકાનો સમાવેશ કરવામાં આવે, તો તેની સાથે પુષ્કળ પ્રમાણમાં લીલાં શાકભાજી, તાજું સલાડ અને કઠોળ જેવા પ્રોટીનયુક્ત આહારનું મિશ્રણ રાખવું હિતાવહ છે. આ ઉપરાંત, રિફાઇન્ડ લોટ એટલે કે મેંદો, વધુ ખાંડવાળા પીણાં અને પ્રોસેસ્ડ ખોરાકથી દર્દીઓએ દૂર રહેવું જોઈએ. માત્ર એક ખાદ્ય પદાર્થને દોષ આપવાને બદલે દૈનિક કેલરી અને વજન નિયંત્રણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ.
ફેટી લીવરની તકલીફ ધરાવતા દરેક દર્દીની શારીરિક સ્થિતિ અને રોગની તીવ્રતા અલગ હોય છે, જેથી કોઈ એક ચોક્કસ આહાર નિયમ બધા માટે સમાન રીતે લાગુ થઈ શકતો નથી. લીવરના સ્વાસ્થ્યમાં સુધારો લાવવા માટે નિયમિત શારીરિક કસરત કરવી અને સંતુલિત આહાર અપનાવવો જરૂરી છે. કોઈપણ નવી આહાર પદ્ધતિ શરૂ કરતા પહેલાં અથવા બટાકા સહિતના કાર્બોહાઇડ્રેટયુક્ત ખોરાક અંગે યોગ્ય નિર્ણય લેવા માટે નિષ્ણાત તબીબ કે રજિસ્ટર્ડ ડાયેટિશિયનની વ્યક્તિગત સલાહ લેવી સૌથી વધુ સુરક્ષિત અને યોગ્ય માર્ગ છે.
