રવિવારની શરૂઆત દિલ્હીવાસીઓ માટે પ્રદૂષિત હવા સાથે થઈ હતી, જ્યાં સેન્ટ્રલ પોલ્યુશન કંટ્રોલ બોર્ડ (CPCB)ના આંકડા મુજબ સવારે ૯ વાગ્યે એકંદર AQI ૨૩૭ નોંધાયો હતો જે 'ખરાબ' કેટેગરીમાં આવે છે. જો કે, સ્થિતિ માત્ર એટલા પૂરતી સીમિત નહોતી; રાજધાનીના પાંચ મોનિટરિંગ સ્ટેશનો પર AQI ૩૦૦ને વટાવી જતાં તે 'ખૂબ જ ખરાબ' શ્રેણીમાં સરકી ગયા હતા. 'સેમીર' એપના ડેટા અનુસાર, ઇગ્નોુ (મૈદાન ગઢી) ૩૭૭ના AQI સાથે સૌથી વધુ પ્રદૂષિત હૉટસ્પોટ બન્યું હતું, જ્યારે ઉત્તમ નગર, સિરીફોર્ટ અને ડીટીયુ જેવા વિસ્તારોમાં પણ વાયુ પ્રદૂષણનું સ્તર ચિંતાજનક રીતે ઊંચું રહ્યું હતું. આસપાસના એનસીઆર વિસ્તારોમાં પણ મિશ્રિત વલણ જોવા મળ્યું હતું, જ્યાં નોઈડામાં હવા 'ખરાબ' તો ગુરુગ્રામ અને ફરીદાબાદમાં 'મધ્યમ' શ્રેણીમાં રહી હતી.
આ ગંભીર પરિસ્થિતિને પહોંચી વળવા અને લાંબā ગાળાના ઉકેલ માટે CAQM દ્વારા દિલ્હી અને આસપાસના એનસીઆર રાજ્યોને વ્યાપક પરિણામલક્ષી 'સ્ટેટ એક્શન પ્લાન-૨૦૨૭' તૈયાર કરવા માટે સખત નિર્દેશો આપવામાં આવ્યા છે. આ નવા આયોજનમાં સૌથી મોટું પરિવર્તન એ છે કે તંત્ર દ્વારા અત્યાર સુધીની પ્રતિક્રિયાત્મક કટોકટી વ્યવસ્થાપન પદ્ધતિને બદલે માપી શકાય તેવા અને ચુસ્તપણે દેખરેખ રાખી શકાય તેવા માળખા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. આ યોજના હેઠળ તમામ રાજ્યોને પ્રદૂષણ ઘટાડવા માટે લઘુત્તમ ૧૫ ટકાથી માંડીને ૨૦ ટકા સુધીનો સ્પષ્ટ અને સચોટ લક્ષ્યાંક આપવામાં આવ્યો છે, જેને હાંસલ કરવા માટે તંત્ર સંપૂર્ણપણે કટિબદ્ધ છે.
આ યોજનાને સફળ બનાવવા માટે કમિશને ચાર મુખ્ય મુખ્ય આદેશો નક્કી કર્યા છે, જેમાં સૌપ્રથમવાર જિલ્લા કક્ષાના એક્શન પ્લાન બનાવવાની પહેલ કરવામાં આવી છે જેથી ગ્રામીણ અને સ્થાનિક સ્તરે ઝડપી સુધારાત્મક પગલાં લઈ શકાય. નોકરશાહીમાં જવાબદારી નક્કી કરવાના હેતુથી આ યોજનાઓ અંતર્ગત ચોક્કસ અધિકારીઓના નામ અને હોદ્દા સ્પષ્ટપણે નિયુક્ત કરવામાં આવશે જેથી પ્રદૂષણ વિરોધી કામગીરીમાં કોઈ ઢીલાશ ન ચાલે. મુખ્યમંત્રી રેખા ગુપ્તાના જણાવ્યા મુજબ ગત દાયકાની સરખામણીમાં આ વર્ષે હવાની ગુણવત્તામાં સુધારો થયો છે, છતાં નાગરિકોને શ્વાસ લેવા યોગ્ય શુદ્ધ વાતાવરણ પૂરું પાડવા માટે આ કડક સુધારાઓ અત્યંત આવશ્યક સાબિત થશે.
