વડોદરા સ્થિત મેડિકામેન્ટ સોલ્યુશન્સ પ્રાઈવેટ લિમિટેડ દ્વારા એન્ડોક્રિનોલોજિસ્ટ અથવા ઇન્ટરનલ મેડિસિનના નિષ્ણાત ડૉક્ટરના પ્રિસ્ક્રિપ્શન વગર વજન ઘટાડવા માટેની લોકપ્રિય દવા ‘માઉન્જારો’ (Mounjaro) નું મોટા પાયે ગેરકાયદે વેચાણ કરવામાં આવ્યું હતું. ફૂડ એન્ડ ડ્રગ્સ કંટ્રોલ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDCA) ની તપાસમાં આ ગંભીર ગેરરીતિ પ્રકાશમાં આવ્યા બાદ સત્તાવાળાઓએ તાત્કાલિક પગલાં લઈને કંપનીનું દવા વેચાણનું લાયસન્સ રદ કરી દીધું હતું. આ આદેશ સામે કંપનીએ અગાઉ આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ વિભાગના સચિવ સમક્ષ અપીલ દાખલ કરી હતી, પરંતુ સક્ષમ અધિકારીઓએ તે અપીલ ફગાવી દેતા કંપનીએ આખરે ગુજરાત હાઈકોર્ટના દરવાજા ખખડાવવા પડ્યા છે. હાઇકોર્ટે આ કેસની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને એફડીસીએ સહિતના સંબંધિત સત્તાવાળાઓને કારણદર્શક નોટિસ ફટકારી છે અને આગામી સપ્તાહ પર સુનાવણી મુલતવી રાખી છે.
એફડીસીએના ઉચ્ચ અધિકારીઓ દ્વારા કરવામાં આવેલી ઝીણવટભરી તપાસમાં કંપનીની ગંભીર બેદરકારીઓ અને નિયમોના ભંગની ચોંકાવનારી વિગતો બહાર આવી હતી. તપાસ દરમિયાન સામે આવ્યું હતું કે દવાના વેચાણના બિલમાં દર્દીઓ કે ડોક્ટરોના પૂરા સરનામાનો સ્પષ્ટ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો ન હતો, જેના કારણે દવાની ટ્રેસેબિલિટી એટલે કે તેનું ચોક્કસ પગેરૂં મેળવવાની ક્ષમતા પર સીધી અસર પડી હતી. નિયમો મુજબ માઉન્જારો ક્વિકપેન ઇન્જેક્શન માત્ર એન્ડોક્રિનોલોજિસ્ટના પ્રિસ્ક્રિપ્શન પર જ આપી શકાય છે અને ચામડીની નીચે આ ઇન્જેક્શન આપતી વખતે ડૉક્ટરની પ્રત્યક્ષ હાજરી પણ અનિવાર્ય છે. જો કે, કંપનીએ આ તમામ નિયમોને નેવે મૂકીને જનરલ મેડિસિનના ડૉક્ટરના પ્રિસ્ક્રિપ્શન પર ઇન્જેક્શન આપ્યા હતા અને કુરિયર દ્વારા સીધા દર્દીઓના ઘરે મોકલી આપ્યા હતા.
કંપનીએ માત્ર એક જ વર્ષના ટૂંકા સમયગાળામાં આવા આશરે ૨,૬૦૦ જેટલા ઇન્જેક્શનોનું અનધિકૃત વેચાણ કરીને પોતાના રિટેલ લાયસન્સનો ગંભીર દુરુપયોગ કર્યો હોવાનું તપાસમાં ફલિત થયું છે. હાઈકોર્ટમાં હાથ ધરાયેલી સુનાવણી દરમિયાન કંપનીએ દલીલ કરી હતી કે સત્તાવાળાઓ દ્વારા કાનૂની પ્રક્રિયાનું યોગ્ય પાલન કર્યા વિના જ મનસ્વી રીતે તેમનું લાયસન્સ રદ કરી દેવામાં આવ્યું છે. બીજી તરફ, જાહેર આરોગ્ય સાથે ચેડા ન થાય અને નાગરિકોના સ્વાસ્થ્યને કોઈ નુકસાન ન પહોંચે તેની નૈતિક જવાબદારી નિભાવવામાં કંપની સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ રહી હોવાનો એફડીસીએ દ્વારા પક્ષ રજૂ કરાયો છે. હાલ આ કાનૂની લડાઈમાં હાઈકોર્ટ આગામી દિવસોમાં શું ચુકાદો આપે છે અને ન્યાયિક પ્રક્રિયા કઈ દિશામાં આગળ વધે છે તેના પર સમગ્ર ફાર્માસ્યુટિકલ જગતની મીટ માંડવામાં આવી છે.
