પોપ્યુલર ચેટબોટ 'ક્લાઉડ' બનાવનાર એજીઆઈ અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ કંપની એન્થ્રોપિકનો આઈપીઓ આગામી બુધવારે પ્રાઈસિંગ બાદ ગુરુવારે નાસ્ડેક (Nasdaq) પર 'ANT' ટિકર હેઠળ લિસ્ટ થવા જઈ રહ્યો છે. કંપનીએ શેરની અપેક્ષિત કિંમત 70 થી 78 ડૉલર નક્કી કરી છે, જેને લઈને રોકાણકારોમાં ભારે ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. આ દરમિયાન, ક્રિપ્ટો એક્સચેન્જ 'ક્રેકન' દ્વારા એક નવો વિકલ્પ રજૂ કરવામાં આવ્યો છે, જેમાં રોકાણકારો 'ANTx' નામના ડિજિટલ ટોકન દ્વારા એન્થ્રોપિકના શેરના ભાવમાં વધારા-ઘટાડાનું એક્સપોઝર મેળવી શકે છે. જો કે, આ ડિજિટલ ટોકનની ખરીદી પર રોકાણકારે ઓફર પ્રાઇસ ઉપરાંત પાંચ ટકા સુધીની ફી ચૂકવવી પડે છે અને તે અસલી શેર ખરીદવા બિલકુલ સમાન નથી.
આ બે વચ્ચેના મુખ્ય તફાવતની વાત કરીએ તો, પરંપરાગત બ્રોકરેજ એકાઉન્ટ દ્વારા એન્થ્રોપિકના અસલી શેર ખરીદનાર રોકાણકાર કંપનીના અધિકૃત શેરહોલ્ડર બને છે, જ્યારે ANTx એ માત્ર શેરની કિંમતને ટ્રેક કરતું એક ડિજિટલ ટોકન છે. આ ટોકન ધારકોને કંપનીના સંચાલનમાં મત આપવાનો અધિકાર (વોટિંગ રાઈટ્સ) કે ડિવિડન્ડ જેવા શેરહોલ્ડરના હકો મળતા નથી. વળી, યુએસ, યુકે, કેનેડા અને ઓસ્ટ્રેલિયાના રોકાણકારો માટે આ ઓફર ઉપલબ્ધ પણ નથી. એન્થ્રોપિકની રેગ્યુલેટરી ફાઇલિંગ મુજબ તો અસલી શેરધારકો પાસે પણ મર્યાદિત વોટિંગ પાવર હશે, કારણ કે કંપનીના સાત સહ-સ્થાપકો પાસે જ મોટાભાગના નિર્ણયોનું નિયંત્રણ રહેવાનું છે. આ તમામ મર્યાદાઓને ધ્યાનમાં રાખીને રોકાણકારોએ ક્રિપ્ટો માધ્યમથી રોકાણ કરતા પહેલા ગંભીરતાથી વિચારવું જરૂરી છે.
બીજી તરફ, સામાન્ય રિટેલ રોકાણકારો માટે આ આઈપીઓમાં શેર ફાળવણી ખૂબ જ મર્યાદિત રહેવાની સંભાવના છે કારણ કે અગાઉથી જ બજારમાં માંગ તેના કરતા દસથી વીસ ગણી વધુ જોવા મળી રહી છે. ચાર્લ્સ શ્વાબ, રોબિનહુડ અને ફિડેલિટી જેવી અગ્રણી યુએસ બ્રોકરેજ ફર્મો દ્વારા પબ્લિક માટે મહત્તમ 20 ટકા સુધીના શેર ફાળવવામાં આવી શકે છે. જે રોકાણકારો આઈપીઓમાં શેર મેળવવાથી વંચિત રહેશે તેઓ નાસ્ડેક પર લિસ્ટિંગ બાદ માર્કેટ પ્રાઈસ પર શેર ખરીદી શકશે. આ ઉપરાંત, હાઈપરલિક્વિડ જેવા પ્લેટફોર્મ પર ક્રિપ્ટો ટ્રેડર્સ અપેક્ષિત પ્રાઈસ રેન્જ કરતાં પણ ઊંચા ભાવે સટ્ટો લગાવી રહ્યા છે, જે બજારમાં પ્રવર્તતી અતિશય તેજી અને જોખમ બંને તરફ ઈશારો કરે છે.
