અમદાવાદ શહેરમાં એક હિન્દુ યુવક અને મુસ્લિમ યુવતી વચ્ચેના આંતરધર્મીય લગ્નના કિસ્સામાં ગુજરાત હાઈકોર્ટે કાયદાકીય પ્રક્રિયાના પાલન અંગે એક સ્પષ્ટ અને વ્યાપક ચુકાદો આપ્યો છે. આ કેસની વિગતો મુજબ, મુસ્લિમ યુવતીના અગાઉના લગ્ન સમાજના રીતરિવાજો અને કસ્ટમરી ડીડ અનુસાર કાયદેસર રીતે છૂટાછેડા દ્વારા વિચ્છેદ પામ્યા હતા. તેમ છતાં, મેરેજ ઓફિસરે સ્પેશિયલ મેરેજ એક્ટની કલમ-૪ ની શરતોનું પાલન થયું નથી તેવું કારણ ધરીને ગત ૨૮ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ના રોજ યુગલની લગ્નની ઈચ્છા દર્શાવતી નોટિસ સ્વીકારવાનો સીધો ઇનકાર કર્યો હતો. આ વિવાદાસ્પદ નિર્ણય અંતર્ગત નોટિસ ન તો મેરેજ બુકમાં દાખલ કરવામાં આવી હતી અને ન તો કચેરીના જાહેર સ્થળે પ્રસિદ્ધ કરવામાં આવી હતી, જેના વિરોધમાં અરજદાર યુગલે હાઈકોર્ટના દરવાજા ખખડાવ્યા હતા.
અરજદાર યુગલ તરફથી હાઈકોર્ટમાં રજૂઆત કરવામાં આવી હતી કે સ્પેશિયલ મેરેજ એક્ટની કલમ-૬ મુજબ મેરેજ ઓફિસરે નોટિસની નોંધ બુકમાં લઈ કચેરીના દેખીતા સ્થળે તેને જાહેર કરવી અનિવાર્ય છે. એટલું જ નહીં, કલમ-૭ હેઠળ નોટિસ પ્રસિદ્ધ થયાની તારીખથી આગામી ૩૦ દિવસની અંદર કોઈપણ વ્યક્તિ કલમ-૪ ની શરતોના ભંગ અંગે પોતાનો વાંધો રજૂ કરી શકે છે. યુગલના વકીલે દલીલ કરી હતી કે કોઈને પણ વાંધો રજૂ કરવાની કાયદેસરની તક આપ્યા વગર અગાઉથી જ નોટિસ ફગાવી દેવી એ એક ઉતાવળભર્યું અને કાયદાની વિરુદ્ધનું પગલું છે. જસ્ટિસ દેવન એમ. દેસાઈની અદાલતે આ તમામ દલીલોને ગ્રાહ્ય રાખીને મેરેજ રજિસ્ટ્રારની મનસ્વી કાર્યવાહી સામે ગંભીર નોંધ લીધી હતી અને તેમના નિર્ણયને રદબાતલ જાહેર કર્યો હતો.
આ કેસની પૃષ્ઠભૂમિ પર નજર કરીએ તો, મુસ્લિમ યુવતીના અગાઉ ૩૦ નવેમ્બર ૨૦૧૪ના રોજ ઈમામી ઈસ્માઈલી મુસ્લિમ રીતરિવાજ મુજબ લગ્ન થયા હતા, પરંતુ વૈવાહિક મતભેદોને કારણે મુંબઈ સ્થિત નેશનલ કન્સિલિયેશન એન્ડ આર્બિટ્રેશન બોર્ડ ફોર ઈન્ડિયા સમક્ષ લગ્ન વિચ્છેદની કાર્યવાહી થઈ હતી. બોર્ડ દ્વારા પરસ્પર સંમતિથી ૧૬ જાન્યુઆરી ૨૦૧૮ના રોજ લગ્ન વિચ્છેદ મંજૂર કરવામાં આવ્યો હતો અને ૩૦ જાન્યુઆરી ૨૦૧૮ના રોજ કસ્ટમરી ડીડથી છૂટાછેડા થઈ ગયા હતા, જેનું પ્રમાણપત્ર પણ ૨૭ માર્ચ ૨૦૧૮ના રોજ આપવામાં આવ્યું હતું. આ તમામ પાયાની હકીકતો અને કાયદાકીય જોગવાઈઓને ધ્યાનમાં રાખીને હાઈકોર્ટે આપેલા આ ચુકાદાથી અરજદાર યુગલને મોટી રાહત મળી છે અને આંતરધર્મીય લગ્નોના કિસ્સામાં વહીવટી તંત્ર માટે એક સ્પષ્ટ દાખલો બેઠો છે.
