નવી દિલ્હી ખાતે ચૂંટણી પંચ દ્વારા સુપ્રીમ કોર્ટમાં દાખલ કરવામાં આવેલા સોગંદનામામાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે મતદાર યાદી તૈયાર કરતી વખતે અનેક પ્રકારના વ્યવહારિક પડકારો સામે આવતા હોય છે, પરંતુ પંચ દરેક લાયક નાગરિક પોતાના મતાધિકારથી વંચિત ન રહે તેની પૂરતી કાળજી રાખી રહ્યું છે. હાલ દેશમાં ચાલી રહેલી 'સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન' (SIR) પ્રક્રિયા અંતર્ગત યાદીમાંથી ખોટી અથવા બેવડી એન્ટ્રીઓ દૂર કરવાની સાથે સાથે કાયદેસરના મતદારોના નામ ચોકસાઈપૂર્વક ઉમેરવાની કામગીરી સમાંતર રીતે ચાલી રહી છે. અગાઉની યાદીમાં નામ હોવા છતાં ડ્રાફ્ટ યાદીમાંથી નામ ગાયબ થઈ ગયા હોય તેવા નાગરિકો કોઈપણ ફોજદારી કાર્યવાહીના ડર વિના ફોર્મ 6 ભરીને ફરીથી અરજી કરી શકે છે તેવી સ્પષ્ટતા પણ પંચ દ્વારા કરવામાં આવી છે.
અગાઉ અનેક નાગરિકો અને સંગઠનો દ્વારા એવી ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી કે જો અગાઉ નોંધાયેલા મતદારો ફરીથી ફોર્મ 6 ભરશે તો રિપ્રેઝન્ટેશન ઓફ ધ પીપલ એક્ટ, 1950 ની કલમ 31 હેઠળ તેમની સામે કાયદાકીય કાર્યવાહી થઈ શકે છે. આ આશંકાને દૂર કરતાં પંચે રાજ્યોના મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારીઓને આ સ્પષ્ટતા સ્થાનિક ભાષાઓમાં વ્યાપકપણે પ્રસારિત કરવાના નિર્દેશ આપ્યા છે. આ ઉપરાંત, પંચે અદાલતના સૂચનને ધ્યાનમાં રાખીને ગેરહાજર, સ્થળાંતરિત, મૃત્યુ પામેલા અથવા બેવડા નામ ધરાવતા (ASDD) મતદારો સુધી પહોંચવા અને તેમને ફરીથી પ્રક્રિયામાં જોડવા માટે વિશેષ વ્યવસ્થા ઊભી કરી છે જેથી કોઈ પણ અસલી મતદાર પોતાના લોકતાંત્રિક અધિકારથી વંચિત ન રહે.
ચૂંટણી પંચ દ્વારા તાજેતરમાં બહાર પાડવામાં આવેલા નવા દિશા-નિર્દેશો મુજબ, જે મતદારોએ પોતાના સ્થાનેથી સ્થળાંતર નથી કર્યું તેઓ પોતાના વર્તમાન નિવાસસ્થાને જ ઈલેક્ટોറൽ રજીસ્ટ્રેશન ઓફિસર કે બૂથ લેવલ ઓફિસર સમક્ષ ભરેલું એન્યુમરેશન ફોર્મ જમા કરાવી શકે છે. આ દસ્તાવેજો રૂબરૂ અથવા પરિવારના સભ્યો દ્વારા સબમિટ કરી શકાય છે, એટલું જ નહીં પરંતુ ECINET પોર્ટલ પર ઈ-સાઇન સાથે ઓનલાઇન સબમિશનની સુવિધા પણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી છે. વિશાળ સ્તરે મતદાર ડેટાનું ડિજિટાઈઝેશન કરવામાં આવતું હોવાથી પ્રક્રિયા જટિલ જરૂર છે, પરંતુ ચૂંટણી પ્રક્રિયાની પવિત્રતા જાળવવી અને નાગરિકોના મતાધિકારનું રક્ષણ કરવું એ પંચની સર્વોચ્ચ બંધારણીય જવાબદારી છે તેમ અંતમાં જણાવવામાં આવ્યું છે.
