અબજોપતિ એલન મસ્કની મહત્વાકાંક્ષી અંતરિક્ષ કંપની સ્પેસએક્સ દ્વારા સંપૂર્ણપણે પુનઃઉપયોગ કરી શકાય તેવા રોકેટને વિકસાવવાના એક દાયકાના લાંબા પ્રયાસોને શનિવારે મોટી સફળતા મળી છે. શુક્રવારે ટેક્સાસના સ્ટારબેઝથી ઉડાન ભરેલા આ વિશાળ ટુ-સ્ટેજ રોકેટનું મુખ્ય જહાજ પોતાની લાંબી અવકાશી સફર ખેડીને સુરક્ષિત રીતે પૃથ્વી પર પાછું ફર્યું છે. જોકે, આ મિશન દરમિયાન સુપર હેવી બૂસ્ટર ઉડાણ ભર્યાની આશરે 10 મિનિટ પછી લોન્ચ પેડ પર સુરક્ષિત રીતે પાછા ફરવામાં નિષ્ફળ રહ્યું હતું, જેના કારણે બંને ભાગોને એકસાથે રિકવર કરવાની યોજના અધૂરી રહી હતી. તેમ છતાં, સ્ટારશિપના ઉપરના તબક્કે પૃથ્વીની આસપાસ 14 વખત પ્રદક્ષિણા કરીને 22 કલાકથી વધુ સમય વિતાવ્યા બાદ ઐતિહાસિક વાપસી કરી છે.
શુક્રવારે રાત્રે આશરે 260 કિલોમીટરની ઊંચાઈએ ક્રૂઝિંગ કરતી વખતે 26 સ્ટારલિંક સેટેલાઇટ સફળતાપૂર્વક તૈનાત કર્યા બાદ, આ અવકાશયાને વાતાવરણમાં પુનઃપ્રવેશ કર્યો હતો. દક્ષિણ ટેક્સાસના ગલ્ફ કોસ્ટ પર આવેલા સ્ટારબેઝ સુવિધા ઉપરના આકાશમાં આ યાન આશરે 17000 માઇલ પ્રતિ કલાકની પ્રચંડ ગતિથી સુપરસોનિક ફ્રી-ફોલ તરફ આગળ વધ્યું હતું, જ્યાં તેને ભારે તાપમાનનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. આ અત્યંત જોખમી તબક્કામાંથી પસાર થયા બાદ યાનના એન્જિનો ફરીથી પ્રજ્વલિત થયા હતા અને તેણે પોતાની જાતને વર્ટિકલ પોઝિશનમાં લાવીને લોન્ચ ટાવર તરફ દિશામાન કર્યું હતું. જ્યારે જહાજ હવામાં અડગ ઊભું રહ્યું ત્યારે લોન્ચ ટાવરના બે યાંત્રિક આર્મ્સે તેને અતિચોકસાઈપૂર્વક મજબૂતાઈથી પકડી લીધું હતું.
સ્પેસએક્સ અગાઉ ફાલ્કન 9 રોકેટથી વૈશ્વિક સ્તરે પ્રભુત્વ ધરાવે છે, પરંતુ તેનું બીજું ચરણ દરિયામાં ફેંકી દેવામાં આવે છે. એલન મસ્કની મુખ્ય કલ્પના સ્ટારશિપ દ્વારા એવી રોકેટ સિસ્ટમ બનાવવાની છે જે કોમર્શિયલ વિમાનોની જેમ અવકાશમાં જઈને સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત પાછી આવી શકે, જે તેમના સેટેલાઇટ બિઝનેસ અને મનુષ્યોને ચંદ્ર અને મંગળ પર મોકલવાના મિશન માટે અત્યંત આવશ્યક છે. શનિવારની આ અભૂતપૂર્વ સફળતા એક મોટો માઈલસ્ટોન છે, જોકે આગામી સમયમાં કંપનીએ એક જ મિશનમાં બંને ચરણોને સુરક્ષિત રીતે પાછા લાવવા અને હીટ-શીલ્ડ તેમજ ટાઇલ્સને વધુ મજબૂત બનાવવાની દિશામાં વધુ કામ કરવાનું બાકી છે. આ ક્રાંતિકારી ટેક્નોલોજી ભવિષ્યમાં અંતરિક્ષ યાત્રાઓનું ચિત્ર બદલી નાખશે તેમાં કોઈ શંકા નથી.
