અમેરિકામાં તાજેતરમાં જાહેર થયેલા ફુગાવાના નિરાશાજનક આંકડાઓ બાદ બોન્ડ માર્કેટમાં જબરદસ્ત હલચલ મચી ગઈ છે. યુએસ ટ્રેઝરીના બે વર્ષના નોટ યીલ્ડમાં ૧૮.૭ બેસિસ પોઈન્ટનો મોટો ઉછાળો નોંધાયો છે અને તે વધીને ૪.૭૩ ટકા પર પહોંચી ગયા છે, જે ઓક્ટોબર પછીનું સૌથી ઉચ્ચ સ્તર છે. આ સાથે જ બેન્ચમાર્ક ૧૦ વર્ષના નોટના યીલ્ડ પણ ૧૨.૬ બેસિસ પોઈન્ટ વધીને ૪.૯૯ ટકા પર પહોંચ્યા છે. કન્ઝ્યુમર પ્રાઈસ ઈન્ડેક્સમાં અપેક્ષા કરતા વધુ વધારો નોંધાતા અર્થશાસ્ત્રીઓ ચિંતામાં મૂકાયા છે, કારણ કે કરિયાણા, વીજળી અને દૈનિક જરૂરિયાતોની ચીજવસ્તુઓ મોંઘી થવાથી સામાન્ય લોકોનું બજેટ ખોરવાયું છે અને ફેડરલ રિઝર્વ આગામી ડિસેમ્બરની બેઠકમાં વ્યાજદર વધારે તેવી પ્રબળ સંભાવના છે.
વ્યાજદરમાં સંભવિત આ વધારાની સૌથી નકારાત્મક અસર રિયલ એસ્ટેટ સેક્ટર અને શેરબજાર પર પડી રહી છે. ઊંચા મોર્ટગેજ રેટના કારણે ઘર ખરીદવા ઈચ્છુક ગ્રાહકો પાછા હટી રહ્યા છે, જેના પરિણામે લેનાર (Lennar), ડી.આર. હોર્ટન અને પુલ્ટેગ્રુપ જેવા પ્રમુખ રિયલ એસ્ટેટ શેરોમાં ૪ થી ૫ ટકા સુધીનો મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. ફેડ ફ્યુચર્સ ટ્રેડર્સનું માનવું છે કે ફેડરલ રિઝર્વ ડિસેમ્બરની બેઠકમાં સામાન્ય ૨૫ બેસિસ પોઈન્ટને બદલે ૫૦ બેસિસ પોઈન્ટ સુધીનો મોટો વધારો પણ કરી શકે છે. વ્યાજદર ઊંચા રહેવાથી ફુગાવા પર નિયંત્રણ મેળવી શકાશે, પરંતુ તેનાથી લોન મોંઘી બનશે અને એકંદરે આર્થિક વિકાસની ગતિ મંદ પડી જશે.
આ વ્યાપક આર્થિક પરિસ્થિતિ વચ્ચે યુએસ સરકારી બોન્ડની હરાજીની પ્રક્રિયા પણ ચાલુ રહી છે, જેમાં તાજેતરમાં ૪૨ અબજ ડોલરના ૧૦ વર્ષના નોટ્સનું વેચાણ કરવામાં આવ્યું હતું અને તેનું ઊંચું વળતર ૫.૦૨ ટકા સુધી નોંધાયું હતું. અગાઉ સોમવારે ૫૮ અબજ ડોલરના ૩ વર્ષના નોટ્સના વેચાણ સામે મિશ્ર પ્રતિસાદ મળ્યો હતો અને આગામી દિવસોમાં ૨૫ અબજ ડોલરના ૩૦ વર્ષના બોન્ડની હરાજી યોજાવાની છે. હાલની આર્થિક અનિશ્ચિતતાઓ અને ફુગાવાના દબાણને કારણે વૈશ્વિક રોકાણકારો સતર્ક થઈ ગયા છે અને આગામી દિવસોમાં સેન્ટ્રલ બેંકના નિર્ણયો વૈશ્વિક બજારોની દિશા નક્કી કરવામાં નિર્ણાયક સાબિત થશે.
