દિવાળીના તહેવારની ઉજવણી પૂરી થયા બાદ રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હી અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં હવાનું પ્રદૂષણ ભયજનક સ્તરે પહોંચી ગયું છે, જેના કારણે ગાઢ ધુમ્મસ અને ધુમાડાના પડ છવાઈ જતા વિઝિબિલિટીમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. કેન્દ્રીય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ (CPCB)ના આંકડા મુજબ દિલ્હીનો સરેરાશ AQI 373 રહ્યો હતો, જ્યારે અલીપુર, બવાના, બુરાડી, ચાંદની ચોક, રોહિણી અને પંજાબી બાગ જેવા મુખ્ય વિસ્તારોમાં તો એર ક્વોલિટી ઇન્ડેક્સ 400ની સીમાને પણ પાર કરી ગયો હતો. જોકે, સૌથી મોટો વિવાદ ત્યારે સર્જાયો જ્યારે પ્રદૂષણ પરાકાષ્ઠા પર હતું ત્યારે આર.કે. પુરમ, મુંડકા, દ્વારકા સહિતના અનેક એર ક્વોલિટી મોનિટરિંગ સ્ટેશનો પરથી રિયલ ટાઇમ ડેટા અચાનક મળતો બંધ થઈ ગયો હતો. વિપક્ષોએ આ ગાયબ થયેલા ડેટાને સરકારની નિષ્ફળતા અને લીરેલીટર છુપાવવાનો મોટો ગોટાળો ગણાવ્યો છે.
આ ગંભીર પરિસ્થિતિને લઈને રાજકીય પક્ષો આમને-સામને આવી ગયા છે અને એકબીજા પર ગંભીર આક્ષેપો કરી રહ્યા છે. ભાજપના નેતા કપિલ મિશ્રાએ દિલ્હી સરકાર અને આમ આદમી પાર્ટી પર પ્રહાર કરતા દાવો કર્યો છે કે પંજાબમાં જાણીજોઈને ખેડૂતો પાસે પરાલી સળગાવવામાં આવી રહી છે, જ્યાં સંગરુર અને અબોહર જેવા વિસ્તારોમાં AQI અનુક્રમે 1651 અને 1307 સુધી પહોંચી ગયો છે. તેમણે AAP નેતાઓના ફોન કૉલ રેકોર્ડની તપાસ કરવાની માંગ કરી છે અને આક્ષેપ કર્યો છે કે જો આ મામલે નિષ્પક્ષ તપાસ થાય તો પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલની ધરપકડ પણ થઈ શકે છે. બીજી તરફ, કોંગ્રેસના રાષ્ટ્રીય પ્રવક્તા પવન ખેડા અને AAP નેતા સૌરભ ભારદ્વાજે સરકાર પર આકરા પ્રહાર કરતા આરોપ લગાવ્યો છે કે પ્રદૂષણના વાસ્તવિક આંકડા છુપાવવા માટે જાણીજોઈને મોનિટરિંગ મશીનો બંધ કરી દેવામાં આવ્યા છે અથવા તો ડેટામાં ગેરરીતિ આચરવામાં આવી છે.
આ સમગ્ર વિવાદ વચ્ચે શાસક પક્ષના નેતાઓએ પણ વળતા પ્રહારો કર્યા છે. ભાજપના સાંસદ પ્રવીણ ખંડેલવાલે વિપક્ષો પર માત્ર સનાતન ધર્મના તહેવારો વખતે જ પ્રદૂષણનો મુદ્દો ઉછાળીને રાજકારણ કરવાનો આરોપ મૂક્યો છે અને દિલ્હીમાં કોંગ્રેસ તેમજ 'આપ'ના લાંબા શાસન દરમિયાન પ્રદૂષણ નિયંત્રણ માટે કોઈ નક્કર લાંબા ગાળાના પગલાં ન લેવાયા હોવાનું જણાવ્યું છે. પ્રદૂષણની આ ભયાવહ સ્થિતિને નિયંત્રણમાં લેવા માટે અગાઉથી જ ગ્રેડેડ રિસ્પોન્સ એક્શન પ્લાન (GRAP) નો ત્રીજો તબક્કો લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો અને સુપ્રીમ કોર્ટની મંજૂરી બાદ જ ચોક્કસ સમય માટે ગ્રીન ફટાકડા ફોડવાની છૂટ આપવામાં આવી હતી. આમ છતાં, દિલ્હીના નાગરિકો હાલ ઝેરી હવા અને ગેસ ચેમ્બર જેવી સ્થિતિમાં શ્વાસ લેવા મજબૂર બન્યા છે ત્યારે માત્ર રાજકીય દૂષણો ઉછાળવાને બદલે પ્રદૂષણના મૂળ કારણો ડામવા અત્યંત આવશ્યક બન્યા છે.
