દક્ષિણ અમેરિકાના દેશ પેરાગ્વેમાં થોડા સમય પહેલાં લોકપ્રિય બનેલી ડિજિટલ બેંક 'યુએનો' (ueno) ના અણધાર્યા પતને સમગ્ર દેશને હચમચાવી દીધો છે. આ બેંક સાથે દેશની કુલ ૬૫ લાખની વસ્તીમાંથી અંદાજે ૩૦ લાખ જેટલા નાગરિકો જોડાયેલા હતા, જેમના ખાતામાં રહેલી બચત અચાનક સ્થિર થઈ ગઈ છે. માત્ર પાંચ દિવસની અંદર બનેલી આ ઘટનાએ પેરાગ્વેના ઇતિહાસમાં છેલ્લા એક દાયકાનું સૌથી મોટું રાજકીય અને આર્થિક તોફાન ઊભું કર્યું છે. આ કટોકટીના કારણે દેશની જનતામાં ભારે રોષ ફેલાયો છે અને સામાન્ય નાગરિકો રસ્તા પર ઉતરીને વિરોધ પ્રદર્શનો કરી રહ્યા છે.
આ ગંભીર કૌભાંડના પડઘા સીધા રાષ્ટ્રપતિ ભવન સુધી પહોંચ્યા, જ્યાં તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ સાંતિયાગો પેનાએ રાજીનામું આપવાનો પ્રયાસ કર્યો પરંતુ સંસદે મહાભિયોગ ચલાવીને તેમને પદભ્રષ્ટ કર્યા. તેમની જગ્યાએ ઉપરાષ્ટ્રપતિ પેડ્રો અેલિયાનાએ દેશના નવા રાષ્ટ્રપતિ તરીકે શપથ લીધા છે. સત્તા ગુમાવ્યાની સાથે જ સત્તાવાળાઓએ તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરીને અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનલ્ડ ટ્રમ્પના નજીકના ગણાતા અર્થશાસ્ત્રી અને પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ પેનાની ધરપકડ કરી હતી. પ્રોસિક્યુટર્સે તેમની સામે વિશ્વાસઘાત અને અંગત સ્વાર્થ માટે સત્તાના દુરુપયોગના ગંભીર આરોપો મૂક્યા છે, જ્યારે અદાલતે તેમને લશ્કરી સુવિધામાં પ્રીટ્રાયલ અટકાયતમાં રાખવાનો આદેશ આપ્યો છે. પેનાના વકીલે આ તમામ આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે અને રાષ્ટ્રપતિ સામેની આ કાર્યવાહીને અસ્થિર કરનારું પગલું ગણાવ્યું છે.
આ સમગ્ર પ્રકરણ પાછળ ઊંડા આર્થિક અને રાજકીય હિતો સંકળાયેલા હોવાનું બહાર આવ્યું છે. વર્ષ ૨૦૨૫ સુધી રાષ્ટ્રપતિ પેના આ બેંકની માલિકી ધરાવતા જૂથના બિઝનેસ પાર્ટનર હતા અને સત્તામાં આવ્યા બાદ તેમણે બેંકના જ પૂર્વ પ્રમુખ કાર્લોસ કાર્વાલોને સેન્ટ્રલ બેંકના વડા બનાવ્યા હતા. સેન્ટ્રલ બેંકે તાજેતરમાં આ બેંકના સોલવન્સી નિયમોના ભંગને કારણે તેને રિઝોલ્યુશનમાં મૂકી દીધી હતી, જેના કારણે લાખો ગ્રાહકો મુશ્કેલીમાં મુકાયા હતા. যদিও સરકારે લગભગ ૧૨ લાખ ગ્રાહકોને ડિપોઝિટ ગેરંટી યોજના હેઠળ નાણાં પરત ચૂકવવાની શરૂઆત કરી છે અને સ્થિતિ નિયંત્રણમાં હોવાનો દાવો કર્યો છે, પરંતુ આ આર્થિક કૌભાંડે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પેરાગ્વેની નાણાકીય છબીને ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યું છે.
