ઉત્તર કેલિફોર્નિયાની શાર્બર-પેકહામ ક્રીક નદીમાં છેલ્લા બે દાયકાથી એક નાની ધાતુની પાઇપ (કલ્વર્ટ) માછલીઓના સ્થળાંતર માટે મોટો અવરોધ બની રહી હતી. 'કેલિફોર્નિયા ફિશ પેસેજ ફોરમ'ના અહેવાલ મુજબ, ગેલેક્સી ડ્રાઈવ પર આવેલી આ ચાર ફૂટની પાઇપે ત્રણ ફૂટનો તફાવત અને ઊંચો ઢાળ સર્જ્યો હતો, જેના કારણે 'કોહો સાલ્મોન' અને 'સ્ટીલહેડ' જેવી પ્રવાસી માછલીઓ ઉપરની તરફ વહેતી નદીમાં પ્રવેશી શકતી ન હતી. ફેડરલ કાયદા હેઠળ જોખમમાં મુકાયેલી જાતિ તરીકે વર્ગીકૃત થયેલી આ માછલીઓ લાચાર બનીને નીચે જ અટકી રહેતી હતી, જ્યારે જીવવિજ્ઞાનીઓ તેમને આગળ વધવા માટે સંઘર્ષ કરતા જોઈ રહ્યા હતા. ટ્રિનિટી નદીને મળતી આ ક્રીક કોહો સાલ્મોન માટે શ્રેષ્ઠ પ્રજનન અને ઉછેરક્ષેત્ર હોવા છતાં, માનવસર્જિત આ ખામીને કારણે માછલીઓ તેનો લાભ લઈ શકતી ન હતી.
આ સમસ્યાના કાયમી ઉકેલ માટે વર્ષ ૨૦૧૬માં એક મોટું પગલું ભરવામાં આવ્યું, જેમાં અંદાજે ૨,૯૭,૦00 ડોલરના ખર્ચે જૂની પાઇપને હટાવીને ૧૨ બાય ૧૪ ફૂટની નવી દટાયેલી પાઇપ બેસાડવામાં આવી. યુ.એસ. ફોરેસ્ટ સર્વિસ, નોઆ ફિશરિઝ અને કેલિફોર્નિયા સ્ટેટ કોસ્ટલ કન્ઝર્વન્સી જેવી અનેક સંસ્થાઓના આર્થિક સહયોગથી બનેલી આ નવી રચના ૧૦૦ વર્ષમાં એકવાર આવનાર મહાપૂરનો સામનો કરવાની ક્ષમતા સાથે કુદરતી નદીના તળને પણ સુરક્ષિત રાખતી હતી. આશ્ચર્યજનક પરિણામ એ આવ્યું કે પ્રોજેક્ટ પૂરો થતાં જ માછલીઓ તુરંત જ ઉપરના પ્રવાહમાં દેખાવા લાગી. વર્ષ ૨૦૧૭માં યુ.એસ. ફોરેસ્ટ સર્વિસના સર્વેક્ષણમાં નદીના ૧.૨ માઈલના નવા ખુલેલા વિસ્તારમાં ૭૪૦ જેટલા યુવા કોહો સાલ્મોન માછલીના બચ્ચાંઓ કુદરતી રીતે ઉછરતા જોવા મળ્યા, જે સાબિત કરે છે કે યોગ્ય દિશામાં પર્યાવરણીય સુધારણા થાય તો પ્રકૃતિ કેટલી ઝડપથી બેઠી થઈ શકે છે.
જો કે, આ માત્ર એક જ સ્થળની સમસ્યા નથી; યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં આવી હજારો જૂની પાઇપો છે જે નદીઓની કુદરતી કડીઓને તોડી રહી છે. વર્ષ ૨૦૨૪માં યુ.એસ. જિયોલોજિકલ સર્વેના એક વ્યાપક અભ્યાસમાં સામે આવ્યું છે કે મોટા બંધોની સરખામણીએ રસ્તાઓ નીચે આવેલી આ નાની પાઇપો પ્રવાહોને એટલું જ નુકસાન પહોંચાડે છે, કારણ કે તે માછલીઓને તેમના પ્રજનન અને શીતળાવાળા આશ્રયસ્થાનો સુધી પહોંચતી અટકાવે છે. આ સમસ્યાના ઉકેલ માટે હવે વૈજ્ઞાનિકો 'એન્વાયર્નમેન્ટલ ડીએનએ' (eDNA) જેવી આધુનિક પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે, જેથી કઈ પાઇપ વાસ્તવમાં મોટો અવરોધ છે તેની ચોક્કસ ઓળખ કરીને મોંઘા રિપ્લેસમેન્ટ પ્રોજેક્ટ્સનું આયોજન સરળ બનાવી શકાય.
