રસાયણ અને ખાતર મંત્રાલય દ્વારા લેવામાં આવેલા એક અત્યંત લોકકલ્યાણકારી અને દૂરગામી નિર્ણય અનુસાર, નેશનલ ફાર્માસ્યુટિકલ પ્રાઇસિંગ ઓથોરિટી (NPPA) દ્વારા ૧૩૭ કેન્સર વિરોધી દવાઓ પરનું ટ્રેડ માર્જિન મર્યાદિત કરી દેવામાં આવ્યું છે. ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ હેલ્થ સર્વિસીસ હેઠળ રચાયેલી નિષ્ણાત સમિતિની ૧૭ ઓક્ટોબરની ભલામણોને આધારે આ ક્રાંતિકારી પગલું ભરવામાં આવ્યું છે. આ નિર્ણયના અમલીકરણથી દેશભરના કેન્સરના દર્દીઓ અને તેમના પરિવારોને આર્થિક મોરચે ખૂબ મોટી રાહત મળશે, કારણ કે અત્યાર સુધી ઊંચી કિંમતોને કારણે આ દવાઓ સામાન્ય લોકોની પહોંચ બહાર હતી.
આ યોજનાના સકારાત્મક પરિણામો અત્યારથી જ દેખાવાના શરૂ થઈ ગયા છે, જેમાં અત્યાર સુધીમાં ૭૬ ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓએ ૧૨૧ દવાઓના ૧,૨૨૫ ફોર્મ્યુલેશન માટે પોતાના સુધારેલા મહત્તમ છૂટક ભાવ (MRP) રજૂ કરી દીધા છે. આશ્ચર્યજનક વાત એ છે કે આમાંથી ૧,૦૩૧ ફોર્મ્યુલેશનના ભાવમાં સીધો ઘટાડો નોંધાયો છે, જેમાં અંદાજે ૬૦૦ જેટલી બ્રાન્ડ્સના ભાવ તો ૫૦ ટકાથી પણ વધુ ઘટ્યા છે, અને કેટલાક કિસ્સાઓમાં તો ભાવમાં ૯૬.૪૫ ટકા સુધીનો મહત્તમ ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. એટલું જ નહીં, ભવિષ્યમાં લોન્ચ થનારી ૧૦ થી ૧૫ નવી કેન્સરની દવાઓ પણ આ જ ટ્રેડ માર્જિન રેશનલાઇઝેશન અને કિંમત મર્યાદા હેઠળ જ ઉપલબ્ધ થશે.
સરકારના આ આદેશથી સ્તન, પ્રોસ્ટેટ, ફેફસાં અને સર્વાઇકલ કેન્સર જેવી ગંભીર બીમારીઓની સારવારમાં વપરાતી અસંખ્ય મોંઘીદાટ દવાઓ હવે અત્યંત સસ્તા દરે મળી રહેશે. ઉદાહરણ તરીકે, સ્તન કેન્સરની 'પાલ્બોપ્રોલ' કેપ્સ્યુલ હવે રૂ. ૪૦,૪૨૧ ના બદલે માત્ર રૂ. ૨,૭૨૦ માં અને પ્રોસ્ટેટ કેન્સરની 'એબીરોન' ટેબ્લેટ રૂ. ૪૧,૨૫0 ના બદલે માત્ર રૂ. ૩,૨૧૮ માં ઉપલબ્ધ થશે. આ ઉપરાંત ઝાયડસ, રિલાયન્સ અને લ્યુપિન જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓની જીવનરક્ષક દવાઓના ભાવમાં પણ અધધ ઘટાડો થયો છે. આ કાયદાનું કડક પાલન થાય તે માટે તમામ હોસ્પિટલો, વિતરકો અને છૂટક વિક્રેતાઓએ નવી કિંમત સૂચિ પ્રદર્શિત કરવી ફરજિયાત છે અને રાજ્યના દવા નિયંત્રકો તેના પર સઘન દેખરેખ રાખી રહ્યા છે.
