સમગ્ર વિશ્વમાં સતત વધી રહેલી કાળઝાળ ગરમી હવે માત્ર સામાન્ય જનજીવન જ નહીં, પરંતુ સગર્ભા સ્ત્રીઓ અને નવજાત શિશુઓના સ્વાસ્થ્ય માટે પણ ગંભીર સંકટ ઊભું કરી રહી છે. તાજેતરમાં હાથ ધરવામાં આવેલા એક આંતરરાષ્ટ્રીય સર્વેક્ષણમાં સામે આવ્યું છે કે અતિશય તાપમાનને કારણે પ્રસૂતિ સંભાળ સેવાઓ ખોરવાઈ રહી છે અને નવજાત બાળકોમાં આરોગ્ય સંબંધી જોખમો ઝડપથી વધી રહ્યા છે. આ વર્ષે વિશ્વના ૩૩ જેટલા દેશોમાં ઇતિહાસનો સૌથી ગરમ જુલાઈ મહિનો નોંધાયો હતો, જે સ્પષ્ટ કરે છે કે આબોહવા પરિવર્તન હવે વૈશ્વિક સ્તરે આરોગ્ય પ્રણાલીઓ પર અસહ્ય બોજ લાદી રહ્યું છે.
વિશ્વના પાંચ ખંડોમાં પ્રસૂતિ આરોગ્ય સાથે સંકળાયેલા ૧,૦૦૦ જેટલા તબીબી વ્યાવસાયિકો વચ્ચે હાથ ધરાયેલા અભ્યાસ મુજબ, લગભગ ૭૩ ટકા નિષ્ણાતોએ સ્વીકાર્યું છે કે ગર્ભવતી મહિલાઓમાં ગરમી સંબંધિત બીમારીઓ અને ગંભીર શારીરિક જટિલતાઓમાં ચિંતાજનક ઉછાળો આવ્યો છે. આ ઉપરાંત, છેલ્લા પાંચ વર્ષોમાં ૭૬ ટકા તબીબોએ ગર્ભસ્થ શિશુ અથવા નવજાત બાળકના સ્વાસ્થ્ય પર અતિશય તાપમાનની વિપરીત અસરો વધી હોવાનું નોંધ્યું છે. ભારત, ઓસ્ટ્રેલિયા, બ્રાઝિલ, બ્રિટન અને ઝિમ્બાબ્વે જેવા દેશોમાં આ સમસ્યા વ્યાપક સ્તરે જોવા મળી રહી છે.
આગામી વૈશ્વિક આબોહવા પરિષદ પૂર્વે સંયુક્ત રાષ્ટ્રના આબોહવા વડા દ્વારા પણ આ મામલે ગંભીર ચેતવણી ઉચ્ચારવામાં આવી છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આબોહવા પરિવર્તનને કારણે સર્જાતી અસહ્ય ગરમી સમય પૂર્વે ડિલિવરી, ગર્ભમાં જ બાળકનું મૃત્યુ થવું અને જન્મ સમયે શિશુનું વજન સામાન્ય કરતાં ઓછું હોવા જેવી જોખમી સ્થિતિઓ સાથે સીધી રીતે જોડાઈ રહી છે. ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન સ્ત્રીઓનું શરીર તાપમાન પ્રત્યે વધુ સંવેદનશીલ હોવાથી વાતાવરણની આ ચરમસીમા માતા અને બાળક બંને માટે ઘાતક સાબિત થઈ રહી છે.
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, વધતું વૈશ્વિક તાપમાન હવે માત્ર પર્યાવરણીય કટોકટી નથી રહ્યું, પરંતુ તે ગંભીર માનવીય અને તબીબી આપત્તિ બની ગયું છે. આરોગ્ય ક્ષેત્રના અગ્રણીઓએ વિશ્વભરની સરકારો અને નીતિ ઘડવૈયાઓને તાકીદ કરી છે કે ગર્ભવતી મહિલાઓ અને શિશુઓને અતિશય ગરમીના પ્રકોપથી બચાવવા માટે તાત્કાલિક વિશેષ માર્ગદર્શિકા જાહેર કરવામાં આવે અને હોસ્પિટલોના માળખાને વધુ સજ્જ બનાવવામાં આવે, જેથી નિર્દોષ નવજાતોનું જીવન સુરક્ષિત કરી શકાય.
