ભારતના વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડારમાં સતત છઠ્ઠા સપ્તાહે ઘટાડો નોંધાતા અર્થશાસ્ત્રીઓમાં ચિંતાનું મોજું ફરી વળ્યું છે. દેશની મધ્યસ્થ બેંક દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા તાજેતરના આંકડા મુજબ, ઓક્ટોબર મહિનાના મધ્ય ભાગમાં પૂરા થયેલા સપ્તાહ દરમિયાન દેશના વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડારમાં અંદાજે ૪૭,૬૦૪ કરોડ રૂપિયાનો મોટો ઘટાડો થયો છે. આ ઘટાડાને કારણે દેશનો કુલ હૂંડિયામણ ભંડાર ઘટીને આશરે અડસઠ લાખ કરોડ રૂપિયાની આસપાસ પહોંચી ગયો છે. જો છેલ્લાં દોઢ મહિનાના સમયગાળા પર નજર કરવામાં આવે તો, સળંગ છ સપ્તાહમાં કુલ મળીને છ લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુનું જંગી ધોવાણ થઈ ચૂક્યું છે, જે અગાઉના સપ્તાહોમાં પણ સતત ચાલુ રહ્યું હતું.
આ અગાઉ સપ્ટેમ્બર મહિનાની શરૂઆત સુધી ભારતના વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડારમાં સતત દસ સપ્તાહ સુધી નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો હતો. બિનનિવાસી ભારતીયો માટેની વિશેષ યોજનાઓ અંતર્ગત વિદેશી ભંડોળ મોટા પ્રમાણમાં દેશમાં આવવાથી સપ્ટેમ્બરના પ્રારંભમાં વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર અત્યાર સુધીની સર્વોચ્ચ સપાટીએ એટલે કે ચોંચોતેર લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુના રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી ગયો હતો. જો કે, વૈશ્વિક આર્થિક પરિસ્થિતિઓ અને બજારના બદલાતા પ્રવાહોને કારણે ત્યારબાદના સપ્તાહોથી આ ભંડારમાં સતત ઘટાડો નોંધાવા લાગ્યો છે. મુખ્યત્વે વિદેશી ચલણની અસ્કયામતોમાં થયેલા ભારે ઘટાડાને કારણે આ સ્થિતિ ઉભી થઈ છે, જેમાં ડોલર ઉપરાંત અન્ય પ્રમુખ વિદેશી ચલણોના મૂલ્યમાં થતી ઘટ પણ જવાબદાર છે.
વિદેશી ચલણમાં ઘટાડો થવા છતાં દેશના સોનાના ભંડાર અને વિશેષ આહરણ અધિકારની સ્થિતિમાં થોડો સકારાત્મક સુધારો જોવા મળ્યો છે. સમીક્ષા હેઠળના સપ્તાહમાં સોનાના ભંડારની કિંમતમાં હજારો કરોડ રૂપિયાનો વધારો થયો છે, જેના કારણે સોનાનો કુલ ભંડાર દસ લાખ કરોડ રૂપિયાને વટાવી ગયો છે. આ ઉપરાંત આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાં ભંડાર પાસે રાખવામાં આવેલા અનામતમાં પણ નજીવો વધારો નોંધાયો છે. આ દરમિયાન દેશની સર્વોચ્ચ બેંકના મોભીઓએ અર્થવ્યવસ્થાની સ્થિતિ અંગે સ્પષ્ટતા કરતા જણાવ્યું છે કે ભારતનો રૂપિયો સંપૂર્ણપણે મજબૂત અને સુરક્ષિત સ્થિતિમાં છે. દેશ પાસે રહેલું વિદેશી મુદ્રા ભંડાર કોઈપણ પ્રકારના બાહ્ય આર્થિક આંચકાઓ સામે પહોંચી વળવા માટે પૂરતું અને મજબૂત સુરક્ષા કવચ પૂરું પાડે છે.
