કેન્દ્રીય તપાસ બ્યુરો (CBI) દ્વારા ઇન્ડિયા એક્સિમ બેંક સાથે કરવામાં આવેલી આશરે 10 મિલિયન યુએસ ડોલર (લગભગ 63 કરોડ રૂપિયા) ની કથિત છેતરપિંડીના મામલામાં એક યુકે સ્થિત કંપની, તેના પૂર્વ ડિરેક્ટર્સ અને સહયોગીઓ વિરુદ્ધ સત્તાવાર રીતે ગુનો નોંધવામાં આવ્યો છે. એક્સિમ બેંકના આસિસ્ટન્ટ જનરલ મેનેજર જી. સેલ્વા કુમાર દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી સત્તાવાર ફરિયાદના આધારે આ એફઆઈઆર દાખલ કરવામાં આવી છે. બેંક દ્વારા 29 સપ્ટેમ્બર 2014 ના રોજ આ લોન ખાતાને નોન-પર્ફોર્મિંગ એસેટ (NPA) તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું, જે બાદ હવે આ કૌભાંડની ફોજદારી તપાસનો ધમધમાટ શરૂ થયો છે.
આ પ્રકરણની વિગતો મુજબ, યુકેમાં એક રિસાયક્લિંગ પ્રોજેક્ટ માટે મશીનરી ખરીદવાના હેતુસર 'હંજર બાયોટેક (એરિથ) લિમિટેડ' નામે યુકે સ્થિત કંપનીએ એક્સિમ બેંક પાસેથી લોનની માંગણી કરી હતી. પ્રોજેક્ટની કુલ અંદાજિત કિંમત 15.90 મિલિયન ડોલર દર્શાવવામાં આવી હતી, જેમાં પ્રમોટર્સનું યોગદાન 5.90 મિલિયન ડોલર અને બાકીના 10 મિલિયન ડોલર એક્સિમ બેંકની મુંબઈ સ્થિત એક્ઝિક્યુટિવ કમિટી દ્વારા વર્ષ 2012 માં ટર્મ લોન તરીકે મંજૂર કરવામાં આવ્યા હતા. આ લોન પ્રક્રિયામાં હાંજર બાયોટેક ઉપરાંત 'નવી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર એન્જિનિયરિંગ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ' (NIEPL) અને 'હ્યુમ સિન્થેસિસ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ' જેવી કંપનીઓ પણ સંકળાયેલી હોવાનું સામે આવ્યું છે.
તપાસ દરમિયાન પ્રાથમિક આક્ષેપોમાં એવું બહાર આવ્યું છે કે જે હેતુ માટે લોન લેવામાં આવી હતી તે મશીનરી ક્યારેય સપ્લાય કરવામાં જ આવી ન હતી. લોનની રકમમાંથી એડવાન્સ તરીકે મળેલા નાણાં મશીનરી ખરીદવા પાછળ વાપરવાને બદલે હ્યુમ સિન્થેસિસ સહિતની સંબંધિત પાર્ટીઓને લોન આપીને અન્યત્ર ડાયવર્ટ કરવામાં આવ્યા હતા. આમ, સમગ્ર 10 મિલિયન ડોલરની માતબર રકમ ગેરરીતિ કરીને હડપ કરી લેવામાં આવી હોવાનું એફઆઈઆરમાં જણાવાયું છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) ના દિશાનોર્સો અનુસાર આ ખાતું 2014 માં એનપીએ બન્યા બાદ હવે સંપૂર્ણપણે 'ફ્રોડ' તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યું છે, અને સીબીઆઈ દ્વારા અજાણ્યા લોકસેવકો સહિતના તમામ આરોપીઓની ભૂમિકાની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.
