નવી દિલ્હી ખાતે કેન્દ્રીય તપાસ બ્યુરો (સીબીઆઈ) દ્વારા એક્સિમ બેંક (India Exim Bank)ના સહાયક મહાપ્રબંધક જી. સેલવા કુમારની સત્તાવાર ફરિયાદના આધારે આ એફઆઈઆર નોંધવામાં આવી છે. આ સમગ્ર મામલો વર્ષ ૨૦૧૪ના અંત સુધીમાં ૧ કરોડ ડોલર એટલે કે આશરે ૬૩ કરોડ રૂપિયાની માતબર રકમ અવેતન રહી જવા અને તેને નોન-પર્ફોર્મિંગ એસેટ (NPA) તરીકે વર્ગીકૃત કરવા સાથે જોડાયેલો છે. બેંક સાથે કરવામાં આવેલી આ આર્થિક ગેરરીતિમાં યુકે સ્થિત 'હાંજર બાયોટેક (એરિથ) લિમિટેડ' નામની કંપની, તેના ભૂતપૂર્વ નિયામકો, પ્રમોટર્સ તેમજ 'નવી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર એન્જિનિયરિંગ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ' અને 'હ્યુમ સિન્થેસિસ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ' જેવી કંપનીઓ ઉપરાંત કેટલાક અજ્ઞાત લોકસેવકોને પણ આરોપીના ઘેરામાં લેવામાં આવ્યા છે.
પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, આ કૌભાંડનું આયોજન યુકેમાં રિસાયક્લિંગ પ્રોજેક્ટ માટે મશીનરી પૂરી પાડવાના બહાને કરવામાં આવ્યું હતું. આરોપી હાંજર બાયોટેક કંપનીએ પ્રોજેક્ટ માટે ૧૫.૯૦ મિલિયન ડોલરનો કુલ અંદાજ મૂક્યો હતો, જેમાં પ્રમોટર્સના ફાળા તરીકે ૫.૯૦ મિલિયન ડોલર અને બાકીની રકમ એક્સિમ બેંક પાસેથી લોન સ્વરૂપે લેવાનું નક્કી કરવામાં આવ્યું હતું. મુંબઈ સ્થિત એક્સિમ બેંકની એક્ઝિક્યુટિવ કમિટીએ વર્ષ ૨૦૧૨માં આ ૧૦ મિલિયન ડોલરની ટર્મ લોનને મંજૂરી આપી હતી. જો કે, તપાસમાં ખુલાસો થયો છે કે જે હેતુ માટે લોન લેવામાં આવી હતી તે મશીનરી ક્યારેય સપ્લાય કરવામાં જ આવી નહોતી અને મશીનરીની ખરીદી માટે એડવાન્સ પેટે આપવામાં આવેલી આખી રકમ અન્ય સંબંધિત પક્ષોને ટ્રાન્સફર કરી દેવામાં આવી હતી.
આ કેસની વધુ તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે લોનની સમગ્ર ૧ કરોડ ડોલરની રકમ પદ્ધતિસર રીતે હડપ કરી લેવામાં આવી હતી અને સંબંધિત કંપની 'હ્યુમ સિન્થેસિસ' સહિત અન્ય સંસ્થાઓને લોન લંબાવીને ભંડોળનો દુરુપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. લોન ખાતું વર્ષ ૨૦૧૪માં એનપીએ (NPA) જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું અને રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) ની માર્ગદર્શિકા મુજબ બાદમાં તેને સત્તાવાર રીતે 'ફ્રોડ' તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યું હતું. સીબીઆઈ હવે આ મામલે સંડોવાયેલા તમામ પૂર્વ નિયામકો અને અજ્ઞાત અધિકારીઓની ભૂમિકાની ઝીણવટભરી તપાસ કરી રહી છે જેથી બેંકના નાણાં પરત મેળવવાની દિશામાં કાયદાકીય પગલાં લઈ શકાય.
