ઇન્ટરનેશનલ એનર્જી એજન્સી (IEA) ના તાજેતરના અહેવાલ અનુસાર, જો ભારત સરકાર દ્વારા જરૂરી માળખાકીય અવરોધોને દૂર કરવામાં આવે અને બજાર આધારિત સુધારાઓ લાગુ કરવામાં આવે, તો દેશમાં રિન્યૂએબલ એનર્જી ક્ષમતાનો વ્યાપ ૨૦૨૬ થી ૨૦૩૦ દરમિયાન ૨૦ ટકા કરતાં વધુ ઝડપથી વધી શકે છે. સરકારી નીતિઓ અને પ્રોડક્શન-લિંકડ ઇન્સેન્ટિવ (PLI) યોજનાઓના સમર્થનથી દેશે સોલાર પીવી મોડ્યુલ્સ અને વૈકલ્પિક ઇંધણ ક્ષેત્રે મજબૂત ઉપસ્થિતિ નોંધાવી છે. વર્ષ ૨૦૨૦ થી ૨૦૨૫ વચ્ચે દેશમાં બાયોફ્યુઅલનું ઉત્પાદન છ ગણું વધ્યું છે, અને ૨૦૨૫ સુધીમાં પ્રવાહી બાયોફ્યુઅલનો વપરાશ આશરે ૧૧ અબજ લิตร સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે, જે ૨૦૩૦ સુધીમાં ૧૬ અબજ લિટરે પહોંચી શકે છે.
પરિવહન ઉપરાંત ભારતના બાયોએનર્જી લક્ષ્યો ઉડ્ડયન અને સ્થાનિક ગેસ ક્ષેત્ર સુધી વિસ્તરેલા છે, જેમાં ૨૦૨૭ થી આંતરરાષ્ટ્રીય ઉડ્ડયન માટે સસ્ટેનેબલ એવિએશન ફ્યુઅલ (SAF) નું મિશ્રણ ૧% થી શરૂ થઈને ૨૦૩૦ સુધીમાં ૫% સુધી પહોંચવાનું લક્ષ્ય છે. આ સાથે જ કોમ્પ્રેસ્ડ બાયોગૅસ આયાતી નેચરલ ગૅસ સામે એક ઉત્તમ સ્થાનિક વિકલ્પ તરીકે ઉભરી રહ્યો છે, જે દેશની વાર્ષિક નેચરલ ગૅસની માંગને પહોંચી વળવામાં મદદરૂપ થશે. જોકે, ૨૦૩૦ સુધીમાં ગેસની આયાત પર નિર્ભરતા વધીને ૭૧% થવાની ધારણા છે ત્યારે બાયોગૅસનું ઉત્પાદન વધારવાથી દેશની ઉર્જા સુરક્ષા મજબૂત બનશે, જો કે તેના માટે વ્યાપક સપ્લાય ચેઇન અને કડક ટકાઉપણાના ધોરણો અપનાવવા અનિવાર્ય છે.
ભારત વૈશ્વિક સ્તરે સ્વચ્છ ઉર્જા ઉત્પાદનનું હબ બની રહ્યું છે અને સપ્લાય ચેઇનને વધુ મજબૂત કરી રહ્યું છે. સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ સુધીમાં સોલાર પીવી મોડ્યુલ ઉત્પાદન ક્ષમતા વધીને આશરે ૨२૫ ગીગાવોટ થઈ ગઈ છે. આમ છતાં, પાવર સિસ્ટમમાં રિન્યૂએબલ એનર્જીના વધતા પ્રવાહને સમાવવા માટે ગ્રીડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, એનર્જી સ્ટોરેજ અને ડિમાન્ડ-સાઇડ ફ્લેક્સિબિલિટી જેવા પાસાઓ અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે. અહેવાલમાં જણાવ્યા અનુસાર ટ્રાન્સમિશન માળખાનો ઝડપી વિકાસ, ડિસ્કોમની નાણાકીય સ્થિતિ સુધારવી તેમજ જમીન સંપાદન અને મંજૂરીઓમાં થતા વિલંબને ઘટાડવો એ ભારતના આગામી તબક્કાની ઉર્જા વિસ્તરણ યોજના માટે નિર્ણાયક સાબિત થશે.
