દેશની અગ્રણી તપાસ એજન્સી સીબીઆઈ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી એફઆઈઆર મુજબ, આ સમગ્ર મામલો ભારતની એક્સિમ બેંક સાથે થયેલી આશરે ૧૦ મિલિયન યુએસ ડોલર (જે સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૪ની સ્થિતિએ અંદાજે ૬૩ કરોડ રૂપિયા થાય છે) ની છેતરપિંડી સાથે જોડાયેલો છે. બેંકના અસિસ્ટન્ટ જનરલ મેનેજર જી. સેલવા કુમાર દ્વારા આપવામાં આવેલી સત્તાવાર ફરિયાદના આધારે આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. આ કૌભાંડમાં બ્રિટન સ્થિત 'હંજર બાયોટેક (એરિથ) લિમિટેડ' નામની કંપની, જે હવે વિસર્જન પામી ચૂકી છે, તેના ભૂતપૂર્વ નિયામકો, ગેરંટર તેમજ નવી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર એન્જિનિયરિંગ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ અને હ્યુમ સિન્થેસિસ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ જેવી કંપનીઓ ઉપરાંત કેટલાક અજ્ઞાત લોકસેવકોને પણ આરોપી તરીકે સામેલ કરવામાં આવ્યા છે.
પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, આરોપી કંપની હંજર બાયોટેકે યુકેમાં રિસાયક્લિંગ પ્રોજેક્ટ માટે મશીનરી ખરીદવા હેતુસર એક્સિમ બેંક પાસેથી લોન મેળવવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. આ પ્રોજેક્ટની કુલ અંદાજિત કિંમત ૧૫.૯૦ મિલિયન ડોલર દર્શાવવામાં આવી હતી, જેમાં ૫.૯૦ મિલિયન ડોલર પ્રમોટર્સનું યોગદાન અને બાકીની રકમ એક્સિમ બેંકની લોન દ્વારા ભંડોળ પૂરું પાડવાનું નક્કી થયું હતું. બેંકની મુંબઈ સ્થિત એક્ઝિક્યુટિવ કમિટીએ વર્ષ ૨૦૧૨માં આ ૧૦ મિલિયન ડોલરની ટર્મ લોનને મંજૂરી આપી હતી. પરંતુ તપાસમાં ખુલાસો થયો છે કે જે હેતુ માટે લોન લેવામાં આવી હતી તે પ્રોજેક્ટ માટે ક્યારેય મશીનરીનો પુરવઠો પૂરો પાડવામાં આવ્યો જ નહોતો અને લોનની રકમનો દુરુપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.
તપાસ એજન્સીના જણાવ્યા મુજબ, મશીનરીની ખરીદી માટે એડવાન્સ તરીકે મળેલી રકમને હ્યુમ સિન્થેસિસ સહિતની સંબંધિત કંપનીઓને લોન આપીને મોટો હેરફેર કરવામાં આવ્યો હતો અને સમગ્ર ૧૦ મિલિયન ડોલરની લોનની રકમ સગેવગે કરી દેવામાં આવી હતી. આ ગેરરીતિને કારણે લોન ખાતું વર્ષ ૨૦૧૪માં નોન-પર્ફોર્મિંગ એસેટ (NPA) જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું અને રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) ના દિશાનિર્દેશો અનુસાર બાદમાં તેને સત્તાવાર રીતે 'ફ્રોડ' તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યું હતું. હાલ સીબીઆઈ આ સમગ્ર કાવતરામાં સંડોવાયેલા તમામ પૂર્વ નિયામકો અને અન્ય શંકાસ્પદ અધિકારીઓની ભૂમિકાની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરી રહી છે.
