ઇન્ટરનેશનલ એનર્જી એજન્સી (IEA) ના નવા અહેવાલ અનુસાર, જો ભારત તેના બુનિયાદી માળખાકીય અવરોધોને દૂર કરે અને બજારમાં જરૂરી સુધારાઓ અમલમાં મૂકે, તો ૨૦૨૬ થી ૨૦૩૦ના સમયગાળા દરમિયાન દેશની રિન્યુએબલ એનર્જી (અક્ષય ઊર્જા) ક્ષમતાના વિકાસમાં ૨૦ ટકાથી વધુનો વેગ આવી શકે છે. સરકારી નીતિઓ, પ્રોડક્શન-લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ (PLI) યોજનાઓ અને સોલાર મોડ્યુલ્સ માટે સ્થાનિક સ્તરે ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન મળવાને કારણે દેશે સ્વચ્છ ઉર્જા ક્ષેત્રે નોંધપાત્ર પ્રગતિ કરી છે. આ ઉપરાંત, વર્ષ ૨૦૨૦ થી ૨૦૨૫ દરમિયાન બાયોફ્યુઅલનું ઉત્પાદન છ ગણું વધ્યું છે અને ૨૦૩૦ સુધીમાં બાયોફ્યુઅલનો વપરાશ ૧૬ અબજ લિટર સુધી પહોંચવાની અપેક્ષા છે, જે દેશની ઊર્જા સુરક્ષાને વધુ મજબૂત બનાવશે.
પરંપરાગત ઇંધણ ઉપરાંત બાયોએનર્જી ક્ષેત્રે પણ ભારતની મહત્વાકાંક્ષાઓ વધી રહી છે, જેમાં ૨૦૨૭થી આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઇટ્સમાં સસ્ટેનેબલ એવિએશન ફ્યુઅલ (SAF) નું મિશ્રણ ૧ ટકાથી શરૂ થઈને ૨૦૩૦ સુધીમાં ૫ ટકા સુધી પહોંચવાનું લક્ષ્ય છે. કમ્પ્રેस्ड બાયোগેસ (CBG) એ આયાતી કુદરતી ગેસના મજબૂત સ્થાનિક વિકલ્પ તરીકે ઉભરી આવી રહ્યો છે, જે દેશની વાર્ષિક કુદરતી ગેસની માંગને પૂરી કરવાની અપાર ક્ષમતા ધરાવે છે. જો કે, વર્ષ ૨૦૩૦ સુધીમાં કુદરતી ગેસની આયાત પર નિર્ભરતા વધીને ૭૧ ટકા સુધી પહોંચવાની સંભાવના છે ત્યારે બાયોગૅસનું ઉત્પાદન વધારવું અને મજબૂત સપ્લાય ચેઈન વિકસાવવી દેશ માટે અત્યંત આવશ્યક બની રહેશે.
ભારત વૈશ્વિક સ્તરે ક્લીન એનર્જી મેન્યુફેક્ચરિંગ હબ તરીકે ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે, જ્યાં સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ સુધીમાં સોલાર પીવી મોડ્યુલ ઉત્પાદન ક્ષમતા વાર્ષિક અંદાજે ૨२५ GW સુધી પહોંચી છે. આમ છતાં, આ પવન અને સૌર ઉર્જા જેવા અસ્થિર ઊર્જા સ્ત્રોતોને પાવર ગ્રીડમાં એકીકૃત કરવા માટે મજબૂત ટ્રાન્સમિશન માળખું, ઊર્જા સંગ્રહ ક્ષમતા (એનર્જી સ્ટોરેજ) અને વીજ વિતરણ કંપનીઓની આર્થિક સ્થિતિ સુધારવી અનિવાર્ય છે. જમીન સંપાદનમાં વિલંબ અને પ્રોજેક્ટ અમલીકરણના પડકારોને પાર કરીને જ ભારત ભવિષ્યના ગ્રીન એનર્જી લક્ષ્યાંકોને સફળતાપૂર્વક સિદ્ધ કરી શકશે.
