JAMNAGAR 361005 GUJARAT, INDIA
મુખ્ય પાના પર પાછા જાઓ
JAMNAGAR MIRROR
ગુજરાત

દીવાની દાવાઓમાં ટ્રાયલ શરૂ થયા બાદ અદાલતી ફી પરત મેળવવાના નિયમમાં હાઈકોર્ટનો મોટો ચુકાદો

Nov 04, 2026 | 13:41 | By JAMNAGAR MIRROR
દીવાની દાવાઓમાં ટ્રાયલ શરૂ થયા બાદ અદાલતી ફી પરત મેળવવાના નિયમમાં હાઈકોર્ટનો મોટો ચુકાદો
મદ્રાસ હાઈકોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ટ્રાયલ શરૂ થયા બાદ અદાલતની બહાર પતાવટ કરનાર દીવાની દાવાનાક્ષીઓ સંપૂર્ણ કોર્ટ ફી રિફંડ મેળવવા માટે હકદાર નથી. અદાલતે આ અંગે કાયદાકીય જોગવાઈઓમાં સુધારો કરવા માટે રાજ્ય કાયદા પંચને ભલામણ પણ કરી છે.

મદ્રાસ હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશ પી.બી. બાલાજી દ્વારા આપવામાં આવેલા એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદામાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે, જો કોઈ દીવાની દાવામાં ટ્રાયલ એટલે કે પુરાવા નોંધવાની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ ગઈ હોય, તો કેસની અદાલત બહાર પતાવટ થાય તો પણ પક્ષકારો સંપૂર્ણ કોર્ટ ફી પરત (રિફંડ) મેળવવા પાત્ર નથી. હાલના કાયદાકીય નિયમો મુજબ વૈકલ્પિક વિવાદ નિવારણ (ADR) પ્રક્રિયામાં કેસ મોકલવાથી પક્ષકારોને પૂરી ફી પાછી મળતી હતી, ભલે અંતિમ સમજૂતી ન સધાઈ હોય. જો કે, જો ADR પ્રક્રિયા નિષ્ફળ જાય અને કેસ ફરીથી ટ્રાયલ પર આવે, તો રિફંડ થયેલી ફીની વસૂલાત બાબતે કાયદો સ્પષ્ટ ન હતો, જેની ગંભીર નોંધ અદાલતે લીધી છે.

આ મામલે સુશીલા કવાર અને એસ. રંજનીના કાનૂની પ્રતિનિધિઓ દ્વારા અરજીઓ દાખલ કરવામાં આવી હતી, જેમાં અગાઉના સુપ્રીમ કોર્ટના એક સીમાચિહ્નરૂપ ચુકાદાનો હવાલો આપીને સંપૂર્ણ કોર્ટ ફી રિફંડની માંગણી કરવામાં આવી હતી. પ્રથમ કેસમાં ટ્રાયલ કોર્ટે વહીવટી ખર્ચના 5% બાદ કરીને 50% ફી પરત આપી હતી, જ્યારે બીજા કેસમાં કોર્ટે રિફંડની અરજી ફગાવી દીધી હતી. અરજદારોએ સુપ્રીમ કોર્ટના 'મદ્રાસ હાઈકોર્ટ વિરુદ્ધ એમ.સી. સુબ્રમણ્યમ' કેસનો આધાર લીધો હતો, પરંતુ વર્તમાન ન્યાયાધીશે આ દલીલોને ફગાવતા સ્પષ્ટ કર્યું કે તમિલનાડુ કોર્ટ ફી અને સૂટ્સ વેલ્યુએશન એક્ટની કલમ 69 અને 69-A અલગ-અલગ પરિસ્થિતિઓને લાગુ પડે છે.

અદાલતે અવલોકન કર્યું હતું કે કલમ 69 હેઠળ કેસ ગુણદોષના આધારે પુરાવા નોંધાયા પહેલાં અદાલત બહાર પત્યો હોય તો જ રિફંડ મળે છે, જ્યારે કલમ 69-A એ સીપીસી (CPC) ની કલમ 89 હેઠળ ADR તરફ મોકલેલા વિવાદો સાથે સંબંધિત છે. વર્ષ 2017માં વિધાનસભાએ કલમ 69 માં સુધારો કરીને સંપૂર્ણ રિફંડની જોગવાઈ તો કરી હતી, પરંતુ તેમાં 'કોઈ પુરાવા નોંધાયા ન હોવા જોઈએ' તેવી શરત યથાવત રાખી હતી. આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, હાઈકોર્ટે તમિલનાડુ સ્ટેટ લો કમિશનને અપીલ કરી છે કે તેઓ કાયદાની આ જોગવાઈઓની સમીક્ષા કરે અને જરૂરી સુધારાઓ સૂચવે જેથી કાયદાકીય અસ્પષ્ટતા દૂર થઈ શકે.

LATEST ARTICLES