ભારતીય રેલવે દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલી 'તત્કાલ' સુવિધા એવા મુસાફરો માટે વરદાનરૂપ છે કે જેમણે અચાનક જ મુસાફરી કરવાની હોય છે. ટ્રેન જે સ્ટેશનથી ઉપડે તેની તારીખથી એક દિવસ અગાઉ તત્કાલ બુકિંગ વિન્ડો ખુલે છે, જેમાં એસી (AC) વર્ગ માટે સવારે ૧૦:૦૦ વાગ્યે અને નોન-એસી (Non-AC) વર્ગ માટે સવારે ૧૧:૦০ વાગ્યે બુકિંગ શરૂ થાય છે. ભારે માંગ અને મર્યાદિત બેઠકોના કારણે આ ટિકિટો માત્ર ગણતરીની મિનિટોમાં જ વેચાઈ જાય છે. આ સ્પર્ધામાં સફળ થવા માટે મુસાફરોએ સમયપત્રક અને બુકિંગના સમયની ચોક્કસ માહિતી હોવી અત્યંત આવશ્યક છે, જેથી છેલ્લી ઘડીની દોડધામથી બચી શકાય.
ઝડપથી ટિકિટ મેળવવા માટે બુકિંગ વિન્ડો ખુલે તે પહેલાં જ IRCTC ની સત્તાવાર વેબસાઇટ અથવા રેલ કનેક્ટ એપ્લિકેશન પર લોગ ઇન કરી લેવું સમજદારી છે. સમય બચાવવા માટે IRCTC એકાઉન્ટમાં 'માસ્ટર લિસ્ટ'નો ઉપયોગ કરીને મુસાફરોના નામ, ઉંમર અને અન્ય વિગતો અગાઉથી જ સેવ કરી રાખો, જેથી બુકિંગ કરતી વખતે નામ ટાઈપ કરવાનો સમય ન બગડે. આ ઉપરાંત, ઓનલાઈન તત્કાલ બુકિંગ માટે IRCTC ખાતામાં આધાર ઓથેન્ટિકેશન ફરજિયાત છે અને બુકિંગ સમયે આધાર-આધારિત OTP વેરિફિકેશન પણ કરવું પડે છે. UPI, નેટ બેંકિંગ કે ડેબિટ-ક્રેડિટ કાર્ડ જેવા પેમેન્ટ વિક્લ્પોને પણ અગાઉથી જ તૈયાર રાખવા જેથી ટ્રાન્ઝેક્શનમાં વિલંબ ન થાય.
તત્કાલ ટિકિટ બુક કરતી વખતે રેલવેના કેટલાક નિયમો ખાસ ધ્યાનમાં રાખવા જરૂરી છે. આધાર વેરિફિકેશન વગર ઓનલાઈન તત્કાલ ટિકિટ બુક કરી શકાતી નથી. સૌથી મોટો નિયમ એ છે કે કન્ફર્મ થયેલી તત્કાલ ટિકિટ રદ કરવા પર સામાન્ય રીતે કોઈ રિફંડ મળતું નથી, સિવાય કે રેલવેના ખાસ નિયમો લાગુ પડતા હોય. આ તમામ પૂર્વ તૈયારીઓ અને સાવચેતીઓ રાખવાથી માત્ર મિનિટોમાં જ કન્ફર્મ તત્કાલ સીટ મેળવવાની શક્યતા ખૂબ જ વધી જાય છે અને મુસાફરોની છેલ્લી ઘડીની ચિંતા દૂર થાય છે.
