વૈશ્વિક મંચ પર ચાલી રહેલા રાજકીય વિવાદોની સીધી અસર હવે આંતરરાષ્ટ્રીય મહાસંમેલનો પર પણ સ્પષ્ટપણે જોવા મળી રહી છે. તાજેતરમાં યોજાયેલી જી-૨૦ સમિટ દરમિયાન, પરંપરાગત રીતે લેવાતો તમામ વૈશ્વિક નેતાઓનો સંયુક્ત 'ગ્રૂપ ફોટો' આ વખતે રદ કરવાની ફરજ પડી છે. આ નિર્ણય પાછળનું મુખ્ય કારણ યુરોપિયન યુનિયન અને પશ્ચિમી દેશોનો રશિયા પ્રત્યેનો અસંતોષ અને વિરોધ રહ્યો છે. યુરોપિયન નેતાઓએ સ્પષ્ટપણે અણગમો વ્યક્ત કર્યો હતો કે તેઓ રશિયાના વિદેશ મંત્રી સર્ગેઈ લાવ્રોવ સાથે એક જ ફ્રેમમાં તસવીર પડાવવા માટે તૈયાર નથી. યુક્રેન યુદ્ધ અને રશિયાની આક્રમક નીતિઓને કારણે છેલ્લા કેટલાક સમયથી પશ્ચિમી દેશો અને મોસ્કો વચ્ચે ભારે રાજકીય ખાઈ ઊભી થઈ ચૂકી છે.
આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, અમેરિકા અને યજમાન દેશના આયોજકોએ કૂટનીતિક મડાવાંઠને ઉકેલવા માટે આ ડ્રાસ્ટિક પગલું ભરવું પડ્યું હતું. સામાન્ય રીતે જી-૨૦ જેવી વૈશ્વિક બેઠકોમાં તમામ દેશોના રાષ્ટ્રાધ્યક્ષો અથવા પ્રતિનિધિઓ એકસાથે ઊભા રહીને એકતાનું પ્રદર્શન કરતા હોય છે અને આ તસવીર વૈશ્વિક મીડિયામાં મુખ્ય સમાચાર બનતી હોય છે. પરંતુ, રશિયન વિદેશ મંત્રીની ઉપસ્થિતિના કારણે સર્જાયેલા મતભેદોને કારણે આ વર્ષે આ પરંપરા પર પૂર્ણવિરામ મૂકવું પડ્યું છે. આ નિર્ણયથી એ સાબિત થાય છે કે વૈશ્વિક નેતાઓ વચ્ચેનો મનદુઃખ હવે માત્ર ભાષણો કે બેઠકો પૂરતો સીમિત નથી રહ્યો, પરંતુ તે શિખર સંમેલનોના પ્રોટોકોલ અને ઔપચારિકતાઓને પણ પ્રભાવિત કરી રહ્યો છે.
આ ઘટના આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોમાં વ્યાપેલા ઊંડા ડાઘ અને ધ્રુવીકરણનું સ્પષ્ટ ચિત્ર રજૂ કરે છે. એક તરફ જ્યાં આર્થિક અને સામાજિક વૈશ્વિક પડકારોનો સામનો કરવા માટે તમામ દેશોએ સાથે મળીને કામ કરવાનું હોય છે, ત્યાં રાજકીય મતભેદો આ સહયોગની આડે આવી રહ્યા છે. નિષ્ણાતોના મતે, જી-૨૦ જેવા મંચ પર આ પ્રકારના વિવાદો વૈશ્વિક શાંતિ અને સંવાદના પ્રયાસોને નબળા પાડે છે. ગ્રૂપ ફોટો રદ થવાની આ ઘટના આગામી દિવસોમાં વૈશ્વિક કૂટનીતિ અને મહાસત્તાઓ વચ્ચેના સંબંધોની દિશા નક્કી કરવામાં એક મહત્વપૂર્ણ સંકેત પૂરો પાડે છે.
