વર્ષ ૨૦૨૬માં ડે લાઈટ સેવિંગ ટાઈમ (Daylight Saving Time) નો અંત આવવાની તારીખ નજીક આવી રહી છે, ત્યારે અમેરિકામાં સમય બદલવાની આ વાર્ષિક પ્રક્રિયાને લઈને નાગરિકોમાં ભારે કુતૂહલ જોવા મળી રહ્યું છે. ગરમ મહિનાઓ દરમિયાન સૂર્યપ્રકાશનો મહત્તમ ઉપયોગ કરવા માટે અમેરિકન ઘડિયાળોને પ્રમાણભૂત સમય કરતા એક કલાક આગળ રાખવામાં આવે છે. આ વ્યવસ્થા પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વહેલી સવારના સૂર્યપ્રકાશને સાંજના સમયે ખસેડવાનો છે, જેથી શાળા અને નોકરીથી છૂટ્યા બાદ લોકોને સાંજનો વધુ સમય કુદરતી અજવાળામાં વિતાવવા મળે છે. આ સામાજિક સગવડતાને કારણે ઊર્જાની બચત અને દૈનિક જીવનશૈલીમાં સંતુલન જાળવવાનો હેતુ રહેલો છે.
આગામી ૧ નવેમ્બર ૨૦૨૬ના રોજ સત્તાવાર રીતે ઘડિયાળો એક કલાક પાછળ (Fall Back) ખસશે, જેની સીધી અસર નાગરિકોની દૈનિક રૂટીન પર પડશે. સમય પાછળ જવાના કારણે રવિવારની આ સવારે લોકોને એક કલાક વધારાની ઊંઘ માણવા મળશે, જે સ્વાસ્થ્ય અને માનસિક આરામની દૃષ્ટિએ પણ આવકારદાયક માનવામાં આવે છે. જોકે, આ મોસમી સમય પરિવર્તન માત્ર એક દિવસીય રાહત નથી, પરંતુ તે સમગ્ર અર્થવ્યવસ્થા અને વાહનવ્યવહાર પર તેની ઊંડી અસરો છોડે છે. વર્ષોથી ચાલતી આવતી આ પ્રક્રિયા હવે આધુનિક યુગમાં કેટલી પ્રાસંગિક છે તે અંગે પણ નિષ્ણાતોમાં અવારનવાર મંથન થતું જોવા મળે છે.
દર વર્ષે સમય આગળ-પાછળ કરવાની આ કસરત વચ્ચે હવે અમેરિકામાં એક મોટો સવાલ એ ઉઠી રહ્યો છે કે શું દેશ કાયમ માટે ડે લાઈટ સેવિંગ ટાઈમ પ્રથાનો કાયમી અંત લાવશે ખરો? વર્ષોથી ચાલતી આ પદ્ધતિથી લોકોની જૈવિક ઘડિયાળ (Circadian Rhythm) અને સ્વાસ્થ્ય પર થતી વિપરીત અસરોને લઈને જાગૃતિ વધી રહી છે. જો કે આ વર્ષે ૧ નવેમ્બરે ઘડિયાળો તો પાછળ જતી રહેશે, પરંતુ આ કાયમી ફેરફાર કે સમયની અસમંજસતામાંથી કાયમ માટે છુટકારો મેળવવા બાબતે રાજકીય અને જનમાનસમાં હજુ પણ ચર્ચાનો દોર યથાવત છે. આગામી સમયમાં જ સ્પષ્ટ થશે કે અમેરિકા આ પરંપરાગત વ્યવસ્થામાં કોઈ કાયમી સુધારો લાવવા તરફ પગલાં ભરે છે કે નહીં.
