નવી દિલ્હીના પ્રગતિ મેદાન સ્થિત ભારત મંડપમ ખાતે તાજેતરમાં સંપન્ન થયેલી 'ઇમર્જિંગ સાયન્સ, ટેક્નોલોજી એન્ડ ઇનોવેશન કોન્ક્લેવ' (ESTIC 2026) દરમિયાન સંરક્ષણ સંશોધન અને વિકાસ સંસ્થા (DRDO) દ્વારા અત્યાધુનિક સેમીકન્ડક્ટર ટેક્નોલોજીનું પ્રદર્શન કરવામાં આવ્યું હતું. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા ઉદ્ઘાટિત આ ત્રણ દિવસીય પરિષદમાં ડીઆરડીઓની દિલ્હી સ્થિત સોલિડ સ્ટેટ ફિઝિક્સ લેબોરેટરી (SSPL) દ્વારા વિકસિત મોનોલિથિક માઇક્રોવેવ ઇન્ટિગ્રેટેડ સર્કિટ્સ (MMICs) અને ઇન્ફ્રારેડ ફોકલ પ્લેન એરે (IRFPAs) મુખ્ય આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યા હતા. સંરક્ષણ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આ સ્વદેશી ટેક્નોલોજીઓ ભારતીય સૈન્ય દળો માટે રડાર પ્રણાલીઓ અને ઇલેક્ટ્રોનિક વોરફેર (EW) મિશનોમાં નિર્ણાયક સાબિત થઈ રહી છે.
આ પ્રદર્શનમાં ગેલેલિયમ આર્સેનાઇડ (GaAs) અને ગેલેલિયમ નાઇટ્રાઇડ (GaN) આધારિત એમએમઆઈસી તેમજ મલ્ટી-ચિપ મોડ્યુલ્સનું પ્રદર્શન કરવામાં આવ્યું હતું, જે વ્યૂહાત્મક સંરક્ષણ મિશનો માટે કરોડરજ્જુ સમાન છે. આ ઉપરાંત, ટેક્ટિકલ મિસાઈલો માટે અત્યંત આવશ્યક એવી આઈઆરએફપીએ (IRFPAs) સિસ્ટમ પણ પ્રદર્શિત કરાઈ હતી, જે મિસાઈલ માટે 'આંખ'નું કામ કરીને ટર્મિનલ તબક્કા દરમિયાન લક્ષ્યને શોધવામાં અને ટ્રેક કરવામાં મદદ કરે છે. ટૂંકા ગાળાની, મધ્યમ ગાળાની અને લાંબા ગાળાની ઇન્ફ્રારેડ ટેક્નોલોજીના સમાવેશથી દેશે આ ક્ષેત્રે પોતાની ઘરેલુ ક્ષમતાઓની મજબૂતી પૂરવાર કરી છે. આ સાથે જ સ્ક્રેમજેટ એન્જિન, ન્યુરોમોર્ફિક એક્સિલરેટર્સ અને ક્વોન્ટમ રેન્ડમ નંબર જનરેટર જેવી ભવિષ્યવાદી તકનીકો પણ રજૂ કરાઈ હતી.
પરિષદ દરમિયાન 'સેમીકન્ડક્ટર્સ એન્ડ નેક્સ્ટ જનરેશન ચિપ્સ' વિષય પર એક વિશેષ સત્ર અને પેનલ ચર્ચાનું આયોજન પણ કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) આધારિત ચિપ્સ અને ઉદ્યોગો તથા સ્ટાર્ટઅપ્સને પ્રોત્સાહન આપવા અંગે મંથન થયું હતું. રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને આર્થિક મજબૂતાઈ માટે સેમીકન્ડક્ટર ટેક્નોલોજીના મહત્વને રેખાંકિત કરતા ભારતે ડિઝાઇનથી લઈને ઉત્પાદન સુધીની ક્ષમતાઓ વિકસાવવા પર ભાર મૂક્યો છે. એસ.એસ.પી.એલ. (SSPL), ગેટકે (GAETEC) અને એસ.સી.એલ. (SCL) જેવી અત્યાધુનિક પ્રયોગશાળાઓના માધ્યમથી દેશે ગેલેલિયમ અને માઇક્રો-ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ક્ષેત્રે મેળવેલી કુશળતા ભારતને વૈશ્વિક સ્તરે એક નવું સંરક્ષણ ઉત્પાદક રાષ્ટ્ર બનાવવાની દિશામાં મજબૂત પગલાં ભરી રહી છે.
