દર વર્ષે હજારો ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ ઉજ્જવળ ભવિષ્ય અને વૈશ્વિક તકોની આશા સાથે અમેરિકાની નામાંકિત યુનિવર્સિટીઓમાં માસ્ટર ડિગ્રી મેળવવા પહોંચે છે. વિદેશી ડિગ્રી, લાખોના પગારનું પેકેજ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કારકિર્દી ઘડવાનું આકર્ષણ હંમેશાં યુવાનોને ખેંચતું રહ્યું છે. જોકે, હાલના વૈશ્વિક આર્થિક મંદીના માહોલમાં વાસ્તવિકતા અત્યંત ચિંતાજનક બની રહી છે. ઊંચા શિક્ષણ ખર્ચ, કડક વિઝા નિયમો અને સ્થાનિક સ્તરે નોકરીઓની અછતને કારણે અનેક તેજસ્વી યુવાનોનું આ સપનું મુશ્કેલીમાં મુકાઈ રહ્યું છે, જેને પગલે હવે શિક્ષણ અને ટેકનોલોજી ક્ષેત્રના નિષ્ણાતો વિદ્યાર્થીઓને અમેરિકા જતાં પહેલાં ગંભીરતાથી વિચારવાની સલાહ આપી રહ્યા છે.
કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા અને ડેટા ક્ષેત્રના અગ્રણી ટેકનોલોજી નિષ્ણાત ધવલ પટેલે સોશિયલ મીડિયા પર ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને આ મામલે ચેતવણી આપતાં સ્પષ્ટ જણાવ્યું છે કે હાલની સ્થિતિમાં માસ્ટર ડિગ્રી માટે અમેરિકા જવું જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. તેમણે ન્યૂ જર્સીની જાણીતી સ્ટીવન્સ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ટેકનોલોજીમાંથી અભ્યાસ પૂર્ણ કરનાર વિદ્યાર્થીઓનો સંદર્ભ આપતાં જણાવ્યું હતું કે, ડિગ્રી મેળવ્યા બાદ પણ મોટાભાગના વિદ્યાર્થીઓને રોજગારી મળી રહી નથી. આ ઉપરાંત અમેરિકાના કડક એચ-૧બી કાર્ય વિઝા મેળવવામાં આવી રહેલી વહીવટી અડચણોને કારણે ઘણા યુવાનોને લાખો રૂપિયા ખર્ચ્યા છતાં અંતે નિરાશ થઈને ભારત પરત ફરવું પડી રહ્યું છે.
અમેરિકામાં બે વર્ષના માસ્ટર્સ અભ્યાસક્રમ માટે ટ્યુશન ફી, રહેઠાણ અને ભોજન સહિતનો કુલ ખર્ચ આશરે એક લાખ ડૉલર એટલે કે અંદાજે ૮૫ લાખ રૂપિયાથી પણ વધુ થાય છે. ભારતમાં મોટાભાગના વિદ્યાર્થીઓ આટલી મોટી રકમ માટે બેંકમાંથી મોંઘી એજ્યુકેશન લોન લેતા હોય છે. આવી સ્થિતિમાં અભ્યાસ પૂર્ણ થયા પછી જો નિર્ધારિત સમયમાં નોકરી ન મળે, તો લોનના માસિક હપ્તા ચૂકવવા મુશ્કેલ બની જાય છે અને વિદ્યાર્થીઓ પર જંગી દેવાનો બોજ આવી પડે છે.
શિક્ષણ ક્ષેત્રના વિશ્લેષકોના મતે વિદેશમાં ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવવું ખોટું નથી, પરંતુ માત્ર યુનિવર્સિટીના રેન્કિંગ જોઈને આંધળી દોટ મૂકવાને બદલે જમીની વાસ્તવિકતા ચકાસવી અનિવાર્ય છે. વિદ્યાર્થીઓએ કોર્સ પસંદ કરતા પહેલાં સંબંધિત ક્ષેત્રમાં નોકરીઓની ઉપલબ્ધતા, શિષ્યવૃત્તિની તકો, ઇન્ટર્નશિપની સંભાવનાઓ અને આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓ માટેના વર્ક પરમિટ નિયમોનો ઊંડાણપૂર્વક અભ્યાસ કરવો જોઈએ. આર્થિક વળતર અને જોખમનું વાસ્તવિક મૂલ્યાંકન કર્યા વિના લેવાયેલો ઉતાવળિયો નિર્ણય યુવાનોની કારકિર્દીને મોટું નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
