કેન્દ્ર સરકારે ડિજિટલ પર્સનલ ડેટા પ્રોટેક્શન એટલે કે ડીપીડીપી લૉ માં પ્રેસ ફ્રીડમનું સ્પષ્ટ રક્ષણ થાય તે માટે તેમાં સંશોધન કરવાની તૈયારી દર્શાવી છે. બુધવારે કેન્દ્રીય મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે આ નિવેદન આપ્યું હતું, જે પત્રકારત્વ પર આ કાયદાની સંભવિત અસરને લઈને ન્યૂઝ પબ્લિશર્સમાં ચાલી રહેલી ચિંતાઓ વચ્ચે ખૂબ જ મહત્વનું માનવામાં આવે છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે ડીપીડીપી એક્ટ મીડિયાની સ્વતંત્રતાને મર્યાદિત કરતો નથી અને આપણું બંધારણ મીડિયાની આઝાદીની સંપૂર્ણ ખાતરી આપે છે. આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ ડિજિટલ ન્યૂઝ પબ્લિશર્સ એસોસિએશન એટલે કે ડીએનપીએ અને અન્ય સંસ્થાઓ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી પિટિશન પર સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારને નોટિસ ફટકાર્યાના એક દિવસ બાદ સામે આવ્યો છે.
આ પિટિશનને 21 જેટલા મોટા ન્યૂઝ ઓર્ગેનાઇઝેશન્સનું સમર્થન મળેલું છે, જેમણે એવી આશંકા વ્યક્ત કરી છે કે આ કાયદાના કારણે ઇન્વેસ્ટિગેટિવ રિપોર્ટિંગ ખૂબ જ મુશ્કેલ બની જશે અને પત્રકારોના ગુપ્ત સોર્સ પણ જોખમમાં મુકાઈ જશે. આ મામલાની સુનાવણી ચીફ જસ્ટિસ સૂર્ય કાંત તેમજ જસ્ટિસ જ્યોયમય બાગચી અને જસ્ટિસ વી મોહનાની બેન્ચ સમક્ષ થઈ રહી છે, અને આગામી સુનાવણી 17 નવેમ્બરના રોજ નક્કી કરવામાં આવી છે. પબ્લિશર્સનો મુખ્ય વાંધો એ વાતનો છે કે આ કાયદામાં પત્રકારત્વ માટે કોઈ ચોક્કસ છૂટછાટ કે એક્ઝેમ્પ્શન આપવામાં આવ્યું નથી. યુરોપિયન યુનિયન, સિંગાપોર અને બ્રિટન જેવા દેશોના ડેટા પ્રોટેક્શન ફ્રેમવર્કમાં પત્રકારત્વની પ્રવૃત્તિઓ માટે સુરક્ષા કવચ પૂરું પાડવામાં આવ્યું છે, જ્યારે અહીં પત્રકારોએ જે લોકોની તપાસ કરવાની હોય તેમની પાસેથી કન્સેન્ટ લેવી પડે તેવી સ્થિતિ ઊભી થાય છે, જે ઇન્વેસ્ટિગેટિવ જર્નાલિઝમના મૂળ હેતુને જ નષ્ટ કરી શકે છે. મુકેશ અંબાણી અને ગૌતમ અડાણીની માલિકીની મીડિયા કંપનીઓ તેમજ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ અને ટાઇમ્સ ઇન્ટરનેટ સહિતના 21 પબ્લિશર્સે આ પિટિશન દાખલ કરી છે.
આ કાયદાની જોગવાઈઓ મુજબ જો કોઈ વ્યક્તિ પોતાના ડેટા કાઢી નાખવાની કે કન્સેન્ટ પાછી ખેંચવાની વિનંતી કરે, તો ન્યૂઝ ઓર્ગેનાઇઝેશને તથ્યાત્મક રીતે સાચા રિપોર્ટ્સ પણ હટાવવા પડે તેવી ચિંતા છે. સાથે જ, કોન્ફિડેન્શિયલ સોર્સ અને વ્હિસલબ્લોઅર્સ પણ જોખમમાં મુકાઈ શકે છે કારણ કે સરકાર પાસે ડેટા હેન્ડલ કરતી સંસ્થાઓ પાસેથી માહિતી માંગવાની અને દંડ ફટકારવાની સત્તા છે. રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ આ કાયદાની મોટાભાગની જોગવાઈઓ મે 2027 સુધીમાં અમલમાં આવવાની છે. હવે સુપ્રીમ કોર્ટ આ મામલાની તપાસ કરી રહી છે અને સરકાર પણ કાયદામાં સુધારો કરવા માટે ખુલ્લા મનથી વિચારી રહી છે, ત્યારે પબ્લિશર્સ માટે મુખ્ય સવાલ એ જ છે કે શું પબ્લિક ઇન્ટરેસ્ટ માટે કરવામાં આવતા પત્રકારત્વને કાયદાકીય સુરક્ષા મળશે કે નહીં.
