ચાઈનીઝ માર્કેટમાં આજકાલ ચર્ચાનો સૌથી ગરમ વિષય જો કોઈ હોય તો તે છે એઆઈનો ફાટેલો પરપોટો. પ્રખ્યાત ફાઈનાન્શિયલ સંસ્થા ગોલ્ડમેન સેક્સના તાજેતરના આંકડા મુજબ ચીનના શેરબજારમાં એઆઈ સ્ટોક્સનું જોર એટલું વધી ગયું હતું કે તે કુલ માર્કેટ કેપિટલાઈઝેશનના 42% હિસ્સા સુધી પહોંચી ગયા હતા. એટલું જ નહીં, મેઈનલેન્ડના A-શૅર્સ અને હોંગકોંગના H-શૅર્સના ટર્નઓવરમાં આ એઆઈ શેરોનો હિસ્સો પૂરા 57% જેટલો મોટો હતો. આ ભારેખમ આંકડા સાબિત કરે છે કે ચીનના માર્કેટમાં ટેક્નોલોજીના નામે કેવો મોટો જુવાળ ચાલી રહ્યો હતો, જે હવે બેહદ પીડાદાયક સાબિત થઈ રહ્યો છે.
ચીનના શેરબજારની ખાસિયત એ છે કે ત્યાં મોટા સંસ્થાગત રોકાણકારો કરતાં નાના અને છૂટક ઈન્વેસ્ટર્સનું પ્રમાણ ઘણું વધારે છે. જ્યારે પણ આવા મોટા માર્કેટમાં કોઈ બબલ ફાટે છે, ત્યારે સૌથી મોટો ફટકો સામાન્ય માણસને જ વાગતો હોય છે. એઆઈના આ ક્રેઝમાં આંખ બંધ કરીને રોકાણ કરનાર નાના રોકાણકારો આખા કડાકામાં ફસાઈ ગયા છે અને ભાગ્યે જ કોઈ એવું હશે જે આ આર્થિક દર્દમાંથી બચી શક્યું હોય. આ સ્થિતિ જોઈને હવે દુનિયાભરના અર્થશાસ્ત્રીઓ અને બજારના જાણકારોના મનમાં સવાલ ઉઠી રહ્યો છે કે શું આ પ્રકારના પરપોટા વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે મોટો ખતરો બની રહ્યા છે?
આખા વિશ્વના બજારો અત્યારે અનેક પ્રકારની અનિશ્ચિતતાઓ સામે ઝઝૂમી રહ્યા છે. એક તરફ એઆઈ સેક્ટરમાં સપનાં વેચવાનો વૈશ્વિક ધંધો ચાલી રહ્યો છે, તો બીજી તરફ ઓઈલના ભાવ અને ગ્લોબલ ઈકોનોમીની ચિંતાઓ પણ કાયમ છે. બોન્ડ યીલ્ડ અને CDS જેવા આર્થિક સમીકરણો નક્કી કરશે કે આગામી દિવસોમાં ગ્લોબલ માર્કેટ કઈ દિશામાં આગળ વધશે. ચીનમાં એઆઈનો પરપોટો ફૂટવાની આ ઘટના માત્ર એક દેશ પૂરતી સીમિત નથી, પણ તે દુનિયાભરના ટેક અને ફાઈનાન્સ માર્કેટ માટે એક મોટી ચેતવણી સમાન છે કે અતિશય હાઈપ અને વાસ્તવિકતા વચ્ચે મોટો તફાવત હોય છે.
