જો તમે દિલ્હી, મુંબઈ કે બેંગલુરુ જેવા મેટ્રો સિટીમાં રહેતા હોવ અને સવારે કે સાંજની વોક કરવાનો વિચાર કરતા હોવ, તો થોભી જજો! આ મહાનગરોમાં પેડેસ્ટ્રિયન્સ એટલે કે રાહદારીઓ માટે અસલી વાસ્તવિકતા કંઈક અલગ જ છે, જે મોટાભાગે કોઈ ચર્ચા નથી કરતું. આ શહેરોમાં રસ્તા પર ચાલવું એ જાણે કોઈ મોટું જોખમ ખેડવા જેવું છે. ક્યાંક તૂટેલા ફૂટપાથ તમારું સ્વાસ્થ્ય સુધારવાને બદલે પગનું ફેક્ચર કરાવી શકે છે, તો ક્યાંક ફૂટપાથ પર ગરુડિટો, લારી-ગલ્લા કે પાર્ક કરેલી ગાડીઓનો કબજો હોય છે. પરિસ્થિતિ એવી છે કે મજબૂર થઈને લોકોને વચ્ચે રસ્તા પર ચાલવું પડે છે, જ્યાં સ્પીડમાં દોડતી ગાડીઓ જીવના જોખમે સોડેય ઘૂમતી હોય છે.
દિલ્હી, મુંબઈ અને બેંગલુરુ ત્રણેય મહાનગરોના પોતાના અલગ જ પ્રશ્નો છે. મુંબઈમાં ભીડભાડ એટલી બધી છે કે ફૂટપાથ પર પગ મૂકવાની જગ્યા માંડ મળે છે, તો દિલ્હીમાં ટ્રાફિકની અંધાધૂંધી અને પ્રદૂષણ વચ્ચે ચાલવું એટલે ફેફસાં બગાડવા જેવું છે. બેંગલુરુની વાત કરીએ તો ત્યાંના રસ્તાઓ અને અડધા અધૂરા કે ગાયબ થયેલા ફૂટપાથ રાહદારીઓની કમર ભાંગી નાખે છે. આ તમામ અસુવિધાઓના કારણે હવે સામાન્ય નાગરિકોએ ચાલવાનું કે પબ્લિક ટ્રાન્સપોર્ટની સાથે ચાલવાનું ઓછું કરી દીધું છે. લોકો નજીકના અંતર માટે પણ બાઇક કે કાર કાઢવાનું પસંદ કરે છે, જેના કારણે શહેરોમાં ટ્રાફિક જામ અને એર પોલ્યુશનની સમસ્યા દિવસેને દિવસે વણઉકેલાતી જતી જાય છે.
આ સમસ્યાનો રસ્તો શું? શહેરી આયોજન કરનારાઓએ હવે ગાડીઓ સાથે રાહદારીઓનો પણ વિચાર કરવો પડશે. જ્યાં સુધી અવિરત અને સુરક્ષિત ફૂટપાથ નહીં બને અને રોડ ક્રોસિંગ સલામત નહીં થાય, ત્યાં સુધી આ સ્થિતિ સુધરવાની નથી. જો ખરેખર પ્રદૂષણ ઘટાડવું હોય અને હેલ્ધી સિટી બનાવવું હોય, તો સરકાર અને ટાઉન પ્લાનર્સે સૌથી પહેલાં રસ્તાઓ પર ચાલનારા આમ આદમીની સુરક્ષાને પ્રાથમિકતા આપવી જ પડશે, નહીં તો મેટ્રો સિટીઝમાં ચાલવું માત્ર એક સપનું જ બનીને રહી જશે.
