વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરનો પાકિસ્તાન અને અમેરિકાના સંબંધો પર કડક પ્રહાર, રાજકીય ગણતરીઓ સામે ઉઠાવ્યા સવાલ

નવી દિલ્હી, વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે તાજેતરમાં પાકિસ્તાન સાથેના અમેરિકાના સંબંધોનો બચાવ કરનાર નિવેદન સામે આકરા પ્રહાર કર્યા છે. વૈશ્વિક મંચ પર ભારતની વિદેશ નીતિ અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના મુદ્દે હંમેશાં સ્પષ્ટ વલણ અપનાવનાર વિદેશ મંત્રીએ આડકતરી રીતે અમેરિકી નેતૃત્વની રાજકીય ગણતરીઓ પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે. અમેરિકી સેનેટર દ્વારા પાકિસ્તાન સાથેના સંબંધોને યોગ્ય ઠેરવતા નિવેદન બાદ ભારતીય વિદેશ મંત્રીનું આ નિવેદન ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યું છે. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોમાં માત્ર રાજકીય ફાયદા કે ગણતરીઓ જોઈને લેવાયેલા નિર્ણયો લાંબા ગેરે સુરક્ષા માટે હાનિકારક સાબિત થઈ શકે છે.

વિશ્લેષકોના મતે, આ નિવેદન દ્વારા ભારતે અમેરિકા અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના ગાઢ થતા સંબંધો સામે પોતાની અસંતોષની ભાવના સ્પષ્ટપણે વ્યક્ત કરી દીધી છે. અગાઉ, અમેરિકી સેનેટર માર્કો રુબિયોએ પાકિસ્તાન સાથેના સંબંધોનો બચાવ કરતા તેને ક્ષેત્રીય સ્થિરતા માટે જરૂરી ગણાવ્યું હતું. જેના જવાબમાં ભારતીય વિદેશ મંત્રીએ આંતરરાષ્ટ્રીય ભાગીદારીમાં ડબલ ધોરણો અને આતંકવાદ સામેની લડાઈમાં પશ્ચિમી દેશોની નરમ નીતિઓ તરફ ઈશારો કર્યો છે. ભારતે હંમેશાં વૈશ્વિક મંચો પર પાકિસ્તાન પ્રાયोजित આતંકવાદનો મુદ્દો જોરશોરથી ઉઠાવ્યો છે અને પશ્ચિમી દેશો દ્વારા પાકિસ્તાનને અપાતી આર્થિક અને લશ્કરી સહાય સામે પણ નારાજગી દર્શાવી છે.

આ સમગ્ર घटनाक्रम ભારત અને અમેરિકાના દ્વિપક્ષીય સંબંધોના સંદર્ભમાં અત્યંત સંવેદનશીલ મોડે પર આવ્યો છે. એક તરફ ભારત અને અમેરિકા ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં મજબૂત વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર છે, તો બીજી તરફ પાકિસ્તાન સાથેના અમેરિકાના પરંપરાગત સંબંધો ભારત માટે ચિંતાનો વિષય રહ્યા છે. વિદેશ મંત્રીના આ કડક વલણથી એ સાબિત થઈ ગયું છે કે ભારત પોતાની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને હિતોના ભોગે વૈશ્વિક મહાસત્તાઓની રાજકીય ગણતરીઓને ક્યારેય સ્વીકારશે નહીં. ભારતનું આ સ્પષ્ટ અને નિર્ભીક નિવેદન વૈશ્વિક રાજકારણમાં નવા સમીકરણો સર્જી શકે છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે તેની ગંભીર અસરો જોવા મળી શકે છે.