ચીનના વિશાળ જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટ્સ અને મેગા ડેમ સામે ભારત દ્વારા સરહદી વિસ્તારમાં તૈયાર કરવામાં આવી રહેલા રક્ષણાત્મક અને વિકાસલક્ષી પ્રોજેક્ટ્સને લઈને હાલમાં મોટો વિવાદ સામે આવ્યો છે. અરુણાચલ પ્રદેશની રમણીય સિયાંગ ઘાટીમાં ભારત સરકાર દ્વારા પ્રસ્તાવિત એક અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ અને વિશાળ જળવિદ્યુત બંધ યોજના સામે સ્થાનિક ગ્રામજનો અને પર્યાવરણ પ્રેમીઓ દ્વારા ભારે વિરોધ પ્રદર્શિત કરવામાં આવી રહ્યો છે. ચીનની આક્રમક જળનીતિ સામે ભારતની આ વ્યૂહાત્મક રક્ષણાત્મક તૈયારી મનાય છે, પરંતુ સ્થાનિક સ્તરે તેના ગંભીર પરિણામોની આશંકા વ્યક્ત થઈ રહી છે.
સ્થાનિક જનતા અને પર્યાવરણવિદોનું મુખ્ય દૂષણ એ છે કે આ પ્રકારના વિશાળ પ્રોજેક્ટના નિર્માણથી સમગ્ર વિસ્તારની ભૌગોલિક સ્થિતિ જોખમાઈ શકે છે. સિયાંગ નદીના વહેણમાં થનારા ફેરફારોને કારણે મોટા પાયે પર્યાવરણીય નુકસાન થવાની પૂરી સંભાવના છે. આ ઉપરાંત, સ્થાનિક આદિવાસી સમુદાયો અને ગ્રામવાસીઓ તેમની પરંપરાગત જમીન, વસવાટ અને આજીવિકા ગુમાવવાનો ડર સતાવી રહ્યો છે. પેઢીઓથી આ વિસ્તારમાં રહેતા લોકોનું માનવું છે કે આ મેગા ડેમ તેમના અસ્તિત્વ અને સાંસ્કૃતિક વારસા પર મોટો ફટકો સાબિત થશે, જેના કારણે તેઓ કોઈપણ ભોગે આ યોજનાનો સ્વીકાર કરવા તૈયાર નથી.
બીજી બાજુ, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને સરહદી માળખાકીય વિકાસના દ્રષ્ટિકોણથી આ પ્રોજેક્ટ કેન્દ્ર સરકાર માટે અત્યંત અનિવાર્ય માનવામાં આવી રહ્યો છે. પડોશી દેશ દ્વારા સરહદ નજીક થઈ રહેલા મોટા પાયે બાંધકામો સામે ભારત માટે સક્ષમ જળ અને ઉર્જા સુરક્ષા ઊભી કરવી સમયની માંગ છે. તેમ છતાં, સરકારે રાષ્ટ્રીય હિત અને સ્થાનિક જનતાની ચિંતાઓ વચ્ચે સંતુલન સાધવું ખૂબ જ જરૂરી બન્યું છે. પ્રશાસન અને સ્થાનિક આગેવાનો વચ્ચે સંવાદના માધ્યમથી કોઈ સર્વગ્રાહી અને શાંતિપૂર્ણ ઉકેલ શોધવામાં નહીં આવે, તો આ વિરોધ વધુ ઉગ્ર બને તેવી પૂરી શક્યતા દેખાઈ રહી છે.
