નવી દિલ્હીમાં જારી કરાયેલા એક તાજા સંશોધન અહેવાલ અનુસાર આગામી ત્રણથી પાંચ વર્ષમાં ભારતનાં ઉભરતા ક્ષેત્રોમાં બેંક ધિરાણની માંગ પરિવર્તિત થવાની પૂરી સંભાવના છે. કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા, અર્ધવાહક ટેકનોલોજી અને સંરક્ષણ ક્ષેત્ર રોકાણની તકોમાં મોખરે રહેશે, જેનાથી બેંકો માટે નવા વિકાસના દ્વાર ખુલી જશે. આ અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે બેટરી સંગ્રહ પ્રણાલી, હરિત હાઇડ્રોજન પ્રોજેક્ટ્સ, સેમિકન્ડક્ટર પેકેજિંગ અને સંરક્ષણ ઉપકરણોના સપ્લાયર્સને આગામી સમયમાં મોટા પાયે નાણાકીય સહાય મળી શકશે. જાહેર અને ખાનગી રોકાણની દ્રષ્ટિએ આ ક્ષેત્રોમાં પાંચ લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુના રોકાણની સંભાવનાઓ વ્યક્ત કરવામાં આવી છે, જે દેશના આર્થિક દ્રશ્યપટને નવું સ્વરૂપ આપશે.
જોકે, અહેવાલમાં ધિરાણ આપતી સંસ્થાઓ માટે કેટલાક જોખમો પ્રત્યે પણ ચેતવણી આપવામાં આવી છે. ટેકનોલોજીનું જલ્દી જૂનું થઈ જવું, અનિશ્ચિત આવક, ચૂકવણીમાં વિલંબ અને રોકાણ પર વળતર મેળવવાનો લાંબો સમયગાળો ધિરાણકર્તાઓ માટે ચિંતાનો વિષય બની શકે છે. સેમિકન્ડક્ટર પ્રોજેક્ટ્સમાં નાણાં પરત આવવાનો સમયગાળો પાંચથી આઠ વર્ષનો હોય છે, જ્યારે અંતરિક્ષ પ્રોજેક્ટ્સમાં સાતથી દસ વર્ષ સુધીનો સમય લાગી શકે છે જે પરંપરાગત લોનની મુદત કરતાં ઘણો વધારે છે. આ ઉપરાંત, કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા આધારિત માળખાકીય સુવિધાઓમાં ટેકનોલોજીનું ચક્ર ખૂબ ઝડપી હોય છે જેમાં સાધનોને વારંવાર અપગ્રેડ કરવા પડે છે.
આ પડકારોને ધ્યાનમાં રાખીને અહેવાલમાં બેંકોને અર્ધવાહક, હરિત હાઇડ્રોજન, ડેટા સેન્ટર અને બેટરી સંગ્રહ ક્ષેત્રો માટે વિશેષ ધિરાણ ક્ષમતાઓ વિકસાવવાની ભલામણ કરવામાં આવી છે. પુનઃપ્રાપ્ય ઉર્જા, સેમિકન્ડક્ટર અને ખનિજ ક્ષેત્રો પ્રોજેક્ટ ફાઇનાન્સ માટે અત્યંત યોગ્ય ગણાવવામાં આવ્યા છે. ભારત સરકારના વર્ષ બે હજાર ત્રીસ સુધીના પચાસ ગીગા વોટના લક્ષ્યાંકને પહોંચી વળવા માટે આ નાણાકીય સહાય મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે. જેમ જેમ આ ઉભરતા ક્ષેત્રોનો વ્યાપ વધશે તેમ તેમ બેંકિંગ અને નાણાકીય ક્ષેત્રે વ્યાપારી ધોરણે સધ્ધર પ્રોજેક્ટ્સ અને સપ્લાય ચેઇન સાથે જોડાયેલા સહભાગીઓ તરફ ધિરાણની તકો વધુ પ્રબળ બનશે.
