ભારત અને બ્રિટન વચ્ચે થયેલા મહત્વપૂર્ણ દ્વિપક્ષીય વેપાર કરાર બાદ સ્કોચ વ્હીસ્કીની આયાતને લઈને નવો વિવાદ ઉભો થયો છે. ભારતમાં જાણીતી વિદેશી દારૂ બનાવતી કંપનીઓ દ્વારા બ્રિટનથી આયાત કરવામાં આવતા બલ્ક સ્કોચ કન્સન્ટ્રેટ પર લાગુ પડતી આયાત ડ્યુટી અંગે અસમંજસ પ્રવર્તી રહી છે. વેપાર કરાર હેઠળ પાત્રતા ધરાવતી સ્કોચ વ્હીસ્કી પરનો આયાત વેરો એકસો પચાસ ટકાથી ઘટાડીને પંચોતેર ટકા કરવામાં આવ્યો છે અને આગામી દશ વર્ષમાં તેને ઘટાડીને ચાલીસ ટકા સુધી લાવવાની યોજના છે. જો કે, ભારતીય રાજસ્વ તપાસકર્તાઓનું માનવું છે કે આયાત કરવામાં આવતા સ્કોચ કન્સન્ટ્રેટ પર ઘટાડેલા દરને બદલે પૂરેપૂરો એકસો પચાસ ટકા વેરો લાગુ પડવો જોઈએ.
આ મામલે કસ્ટમ્સ નિયમોના અર્થઘટનને લઈને ઊભા થયેલા વિવાદને પગલે ડિરેક્ટોરેટ ઓફ રેવન્યુ ઇન્ટેલિજન્સ દ્વારા દેશની અગ્રણી દારૂ ઉત્પાદક કંપનીઓ ડિયાજિયો અને પર્નોડ રિકાર્ડના કાર્યાલયોમાં તપાસ હાથ ધરવામાં આવી છે અને અધિકારીઓની પૂછપરછ પણ કરવામાં આવી છે. કંપનીઓ પર આરોપ છે કે તેઓએ ઓછા વેરો મેળવવા માટે આયાતનું ખોટું વર્ગીકરણ કર્યું હોઈ શકે છે. જો કે આ મામલે હજુ તપાસ ચાલુ છે અને કોઈ અંતિમ અનિયમિતતા સાબિત થઈ નથી. આ બંને બહુરાષ્ટ્રીય કંપનીઓ બ્રિટનથી સ્કોચ કન્સન્ટ્રેટ આયાત કરીને ભારતીય બજાર માટે રોયલ સ્ટેગ, બ્લૅન્ડર્સ પ્રાઇડ અને મકાવેલ્સ જેવી લોકપ્રિય બ્રાન્ડ્સ તૈયાર કરે છે, જેના કારણે આ તપાસથી તેમની ઉત્પાદન અને આયાત કિંમત પર સીધી અસર પડી શકે છે.
આ સમગ્ર પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને ઇન્ટરનેશનલ સ્પિરિટ્સ એન્ડ વાઇન્સ એસોસિએશન ઓફ ઇન્ડિયા દ્વારા દેશના વાણિજ્ય મંત્રીને પત્ર લખીને તાત્કાલિક હસ્તક્ષેપ કરવા અને સ્પષ્ટતા કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે. ઉદ્યોગ સંગઠને ચેતવણી આપી છે કે કસ્ટમ્સ નિયમોના અર્થઘટનને લઈને અનિશ્ચિતતા પ્રવર્તશે તો ભારત અને બ્રિટન વચ્ચે થયેલા વેપાર કરારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય નિષ્ફળ જશે અને આયાતકારોને તેનો યોગ્ય લાભ નહીં મળે. ભારતીય આલ્કોહોલ ઉદ્યોગ અંદાજે પંસઠ અબજ ડૉલરનું મૂલ્ય ધરાવે છે જેમાં બ્રિટનનો હિસ્સો પંચોતેર ટકા જેટલો મોટો છે. આ સ્થિતિમાં સરકાર દ્વારા વહેલી તકે યોગ્ય માર્ગદર્શિકા જારી કરવામાં આવે તેવી ઉદ્યોગ જગત દ્વારા તીવ્ર માંગ કરવામાં આવી રહી છે.
