ગુજરાતના જીરું પકવતા અન્નદાતાઓ માટે લાંબા સમયના અંતરાલ બાદ બજારમાંથી અત્યંત ઉત્સાહજનક અને રાહતરૂપ સમાચાર સામે આવ્યા છે. વિશ્વપ્રસિદ્ધ ઊંઝા માર્કેટિંગ યાર્ડ સહિત રાજ્યના મુખ્ય કૃષિ બજારોમાં જીરુંના ભાવમાં પ્રતિ વીસ કિલોગ્રામ એટલે કે એક મણ દીઠ એક હજાર રૂપિયાથી લઈને બારસો રૂપિયા સુધીનો મોટો અને તોતિંગ વધારો નોંધાયો છે. ગત સિઝનમાં મબલખ ઉત્પાદનના ભાર હેઠળ તળિયે બેસી ગયેલા ભાવો હવે આગામી સિઝનમાં વાતાવરણના પ્રતિકૂળ સંકેતો અને સંભવિત અલ નીનોની અસરને પગલે તેજી તરફ વળ્યા છે. પડતર કિંમત કરતાં પણ ઊંચા ભાવ મળવાની શરૂઆત થતાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી આર્થિક નુકસાન વેઠી રહેલા ખેડૂતોના ચહેરા પર ફરીથી ખુશી જોવા મળી રહી છે.
ગત વર્ષે અનુકૂળ હવામાન અને સારો વરસાદ રહેવાના કારણે સમગ્ર રાજ્યમાં જીરુંનું રેકોર્ડબ્રેક ઉત્પાદન થયું હતું. બજારમાં મોટા જથ્થાની આવક થતાં ઊંઝા માર્કેટિંગ યાર્ડમાં જીરુંના ભાવ પ્રતિ મણ પાંચ હજાર રૂપિયાથી ગગડીને સીધા સાડા ત્રણ હજાર રૂપિયાના તળિયે પહોંચી ગયા હતા. વિપુલ માત્રામાં ઉત્પાદન થવા છતાં વૈશ્વિક ભૌગોલિક અને રાજકીય પરિસ્થિતિઓ, વાહનવહનની સમસ્યાઓ તેમજ સ્થાનિક વાતાવરણમાં અચાનક થયેલા ફેરફારોના કારણે વિદેશી નિકાસ તથા સ્થાનિક બજારની માંગ સતત નબળી રહી હતી. આ તમામ પરિબળોના કારણે અન્નદાતાઓને મોટો આર્થિક ફટકો સહન કરવો પડ્યો હતો અને તેઓ મુશ્કેલીમાં મુકાયા હતા.
આગામી સિઝનમાં અલ નીનો સક્રિય થવાની પ્રબળ સંભાવનાને પગલે શિયાળુ પાક માટે પાણીની અછત ઊભી થવાનો ગંભીર ભય સેવાઈ રહ્યો છે. વાવેતરના સમયગાળા દરમિયાન ઊંચું તાપમાન રહેવાના કારણે જીરુંના ઉગાવા પર પ્રતિકૂળ અસર થવાની પૂરી શક્યતા છે, જેનાથી એકંદર વાવેતર વિસ્તાર અને કુલ ઉત્પાદનમાં મોટો ઘટાડો થઈ શકે છે. આ ઉપરાંત આગામી તહેવારોની સિઝનને ધ્યાનમાં રાખીને સ્થાનિક બજારોમાં જીરુંની માંગમાં અચાનક નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. આ તમામ પરિબળોના સંયુક્ત પ્રભાવથી મોટા વેપારીઓ અને સ્ટોકિસ્ટોમાં ખરીદીનો ધમધમાટ શરૂ થતાં બજારમાં પ્રતિ મણના ભાવમાં મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે.
