ભારતમાં સૌથી વધુ ખવાતા અને નમકીનથી લઈને પૌષ્ટિક આહાર સુધીના દરેક ભોજનમાં મહત્વનું સ્થાન ધરાવતા ચણાના શિયાળુ વાવેતર પર આવનારા વર્ષમાં કઠોળના ભાવ વધારાની દિશા નક્કી થશે. પાણીની અછત અને અલ નિનોની સંભવિત અસરને કારણે વાવેતરની સંભાવનાઓ પર શંકાના વાદળો ઘેરાયા છે. દેશના કેટલાક ભાગોમાં રવી પાકનું વાવેતર શરૂ થઈ ગયું છે, પરંતુ તેની ગતિ ઘણી ધીમી છે. જળસંચય કરવા અને ઓછા પાણીની જરૂરિયાતવાળા પાક તરફ વળવા માટે રાજ્ય સરકારો દ્વારા આપવામાં આવેલી સલાહને કારણે શિયાળુ વાવેતર અંગેની ચિંતાઓમાં વધુ વધારો થયો છે.
દેશમાં કઠોળના કુલ વપરાશમાં ચણાનો હિસ્સો આશરે પિસ્તાલીસથી પચાસ ટકા જેટલો છે, અને તુવર, અડદ અને મગ જેવા અન્ય કઠોળના ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થવાથી તેના ભાવમાં પહેલેથી જ ત્રીસથી ચાલીસ ટકાનો ઉછાળો આવી ચૂક્યો છે. જથ્થાબંધ બજારમાં ચણાના ભાવ ગયા વર્ષની સરખામણીમાં ત્રીસ ટકા જેટલા મોંઘા થયા છે. ચોમાસાની ઘટને કારણે તુવરના ઉત્પાદનને પણ ફટકો પડ્યો છે, જેથી કઠોળના બજારમાં ફુગાવાને નિયંત્રણમાં રાખવા માટે ચણાનું સારું ઉત્પાદન થવું અત્યંત અનિવાર્ય છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં ઓક્ટોબર મહિના દરમિયાન વરસાદના અભાવને કારણે ચણાના ભાવમાં નોંધપાત્ર તેજી જોવા મળી છે.
મહારાષ્ટ્ર અને અન્ય રાજ્યો દ્વારા પીવાના પાણીની બચત કરવા માટે ખેડૂતોને સિંચાઈના પાણીનો વિવેકપૂર્ણ ઉપયોગ કરવા અથવા ઓછા પાણી માગી શકે તેવા પાક વાવવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. ખાસ કરીને જે વિસ્તારોમાં ખાતરીપત્રક સિંચાઈની સગવડ નથી, ત્યાંના ખેડૂતો આ વર્ષે રવી પાકનું વાવેતર ટાળી રહ્યા છે. કૃષિ નિષ્ણાતોના મતે આગામી એક મહિના સુધી વાવેતર માટેનો સમય ઉપલબ્ધ છે, પરંતુ ભારત વિશ્વનું સૌથી મોટું કઠોળ આયાતકાર દેશ હોવાથી, સ્થાનિક સ્તરે ઉત્પાદન ઘટવાની સ્થિતિમાં વિદેશી નિકાસકારો ભારતીય બજારમાં પોતાનો હિસ્સો વધારવા સક્રિય બન્યા છે જેની સીધી અસર દેશની અર્થવ્યવસ્થા પર પડી શકે છે.
