આજકાલ વધતા પ્રદૂષણ, એલર્જી અને લાંબા સમય સુધી મોબાઈલ તથા કમ્પ્યુટરની સ્ક્રીન સામે બેસી રહેવાના કારણે આંખોમાં બળતરા અને ખંજવાળની સમસ્યા સામાન્ય બની ગઈ છે. આવી સ્થિતિમાં અનેક લોકો રાહત મેળવવા માટે વારંવાર આંખો પર પાણીની છાલક મારતા હોય છે. તેમને એવું લાગે છે કે આમ કરવાથી બળતરા ઓછી થઈ જશે, પરંતુ તબીબી દૃષ્ટિએ દરેક વખતે આંખોમાં પાણી નાખવું યોગ્ય નથી. જો આંખોમાં ધૂળ કે માટીનો કોઈ કણ ગયો હોય તો ચોખ્ખા પાણીથી ધોવું હિતાવહ છે, પરંતુ જો સમસ્યા ડ્રાયનેસ એટલે કે શુષ્કતાની હોય તો વારંવાર પાણી છાંટવાથી આંખનો કુદરતી ભેજ ઘટી શકે છે અને સમસ્યા વધુ ગંભીર બની શકે છે.
આંખોમાં બળતરા થવા પાછળના મૂળ કારણને ઓળખવું ખૂબ જ આવશ્યક છે. જો કોઈ જોખમી કેમિકલ આંખમાં જવાથી બળતરા થતી હોય, તો તાત્કાલિક સ્વચ્છ પાણીથી આંખને વીસ મિનિટ સુધી સતત ધોવી અનિવાર્ય છે અને ત્યારબાદ વિલંબ કર્યા વગર તબીબી સારવાર લેવી જોઈએ. બીજી તરફ, ડિજિટલ ઉપકરણોનો સતત ઉપયોગ કરવાથી આંખો શુષ્ક થઈ જાય છે કારણ કે સ્ક્રીન જોતી વખતે વ્યક્તિ ઓછી વાર પાંપણ પલકાવે છે. આવી સ્થિતિમાં વારંવાર પાણી છાંટવાને બદલે આંખોના નિષ્ણાતની સલાહ લઈને યોગ્ય આઈ ડ્રોપ્સનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ અને કામ કરતી વખતે સમયાંતરે વિરામ લેવો જોઈએ.
જો આંખોમાં અસહ્ય દુખાવો થતો હોય, પ્રકાશ સામે જોવામાં તકલીફ પડતી હોય, દ્રષ્ટિ ઝાંખી પડી જાય અથવા આંખો ખૂબ જ લાલ થઈ જાય, તો આ લક્ષણોને ક્યારેય નજરઅંદાજ કરવા જોઈએ નહીં. આવી ગંભીર પરિસ્થિતિઓમાં તાત્કાલિક ધોરણે આંખના ડૉક્ટર પાસે સચોટ તપાસ કરાવીને યોગ્ય દવાઓ લેવી જ હિતાવહ છે. આંખો આપણા શરીરનું અત્યંત સંવેદનશીલ અંગ છે, તેથી કોઈપણ ઘરેલું ઉપચાર કરતા પહેલા તેની સાચી પદ્ધતિ અને અસરો વિશે જાણકારી હોવી અત્યંત આવશ્યક છે.
