ચોમાસાની ઋતુ સત્તાવાર રીતે પૂરી થઈ ગઈ છે અને દેશમાંથી વરસાદી માહોલ વિદાય લઈ ચૂક્યો છે, પરંતુ વૈશ્વિક હવામાન પ્રણાલી પર છવાયેલું અલ નୀનોનું સંકટ હજુ પણ ગંભીર બનીને ઊભું છે. હવામાનશાસ્ત્રીઓના જણાવ્યા અનુસાર, અલ નୀનોની અસર આગામી દિવસોમાં વધુ તીવ્ર બનવાની પૂરી શક્યતા છે, જેના કારણે ભારતની મુશ્કેલીઓ ઓછી થવાનું નામ નથી લઈ રહી. તાજેતરના આંકડા દર્શાવે છે કે ચોમાસા દરમિયાન સરેરાશ કરતા ઓછો વરસાદ નોંધાયો હતો, જેના કારણે જળ સંસાધનો અને જળાશયોમાં પાણીની આવક પર સીધી અસર પડી છે. ખેતી ક્ષેત્ર માટે આ પરિસ્થિતિ અત્યંત ચિંતાજનક સાબિત થઈ રહી છે કારણ કે આગામી પાકનું ઉત્પાદન અને સિંચાઈ માટે પાણીની ઉપલબ્ધતા જોખમમાં મુકાઈ શકે છે.
આગામી શિયાળાની ঋતુમાં સામાન્ય કરતા વધુ તાપમાન રહેવાની પ્રબળ સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. સામાન્ય રીતે શિયાળામાં જે ઠંડીનો અનુભવ થવો જોઈએ, તે આ વખતે નબળો પડી શકે છે અને દેશના વિવિધ ભાગોમાં ગરમીનું પ્રમાણ ઊંચું રહી શકે છે. આ બદલાયેલી મોસમી સ્થિતિ માત્ર માનવ સ્વાસ્થ્યને જ નહીં પરંતુ શિયાળુ પાક જેવા કે ઘઉં અને અન્ય રવિ પાકની વાવણી અને વૃદ્ધિને પણ ભારે નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. કૃષિ વિશેષજ્ઞોના મતે, તાપમાનમાં અસામાન્ય વધારો પાકની ગુણવત્તા અને જથ્થા બંનેને પ્રભાવિત કરી શકે છે, જે આર્થિક મોરચે પણ ચિંતાનો વિષય છે.
અલ નୀનોના પ્રભાવ હેઠળ ભારતના વિવિધ ભૌગોલિક ક્ષેત્રોમાં ભારે વિસંગતતાઓ જોવા મળી શકે છે. દેશના કેટલાક ભાગોમાં અતિશય દુષ્કાળ જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે તો કેટલાક વિસ્તારોમાં અણધાર્યા ભારે વરસાદ કે પૂર જેવી કુદરતી આફતોનો સામનો કરવો પડી શકે છે. હવામાન વિભાગ અને વૈજ્ઞાનિકો આ સમગ્ર પરિસ્થિતિ પર ઊંડી નજર રાખી રહ્યા છે. દેશના અન્નદાતા એટલે કે ખેડૂતો અને નીતિ નિર્માતાઓ માટે આ સમય અત્યંત સાવચેતીપૂર્વક આગળ વધવાનો છે, જેથી બદલાતા હવામાનના આ જોખમ સામે અગાઉથી જ યોગ્ય આયોજન અને રક્ષણાત્મક પગલાં ભરી શકાય.
