મોટરસ્પોર્ટ્સના ઇતિહાસમાં અત્યંત લોકપ્રિય રહેલા અને દિગ્ગજ ખેલાડી તરીકે ખ્યાતિ પામેલા ફ્રેડ લોરેન્ઝનના અવસાન બાદ એક ચોંકાવનારો ખુલાસો થયો છે. તબીબી તપાસ દરમિયાન તેમનામાં ક્રોનિક ટ્રોમેટિક એન્સેફલોપથી અર્થાત સીટીઈ નામના અત્યંત ગંભીર મગજના રોગના ત્રીજા તરણની પુષ્ટિ કરવામાં આવી છે. આ બીમારી મુખ્યત્વે વારંવાર માથા પર લાગતી ગંભીર ઈજાઓ અને આઘાતને કારણે ઉત્પન્ન થાય છે, જે ખેલાડીઓના માનસિક અને શારીરિક સ્વાસ્થ્ય માટે ઘાતક સાબિત થાય છે. તબીબી જગતના જણાવ્યા અનુસાર આ રોગનું સચોટ નિદાન કે તેની પુષ્ટિ વ્યક્તિના જીવિત હોવા દરમિયાન ક્યારેય થઈ શકતી નથી, પરંતુ માત્ર મૃત્યુ પછી જ મગજના પેશીઓના પરીક્ષણ દ્વારા તેની ખરાઈ થઈ શકે છે. અત્યાર સુધી આ રોગનો કોઈ ચોક્કસ ઇલાજ શોધાયો નથી, જે સમગ્ર ચિકિત્સા જગત માટે પણ એક મોટો પડકાર બની રહ્યો છે.
આ દુખદ ઘટના બાદ ફ્રેડ લોરેન્ઝનના પરિવારજનોએ મોટરસ્પોર્ટ્સ ક્ષેત્રે એક પ્રશંસનીય અને સાહસિક પગલું ભરીને આ બીમારી પર વધુ સંશોધન કરવા માટે દસ લાખ ડોલરનું અનુદાન આપવાની જાહેરાત કરી છે. આ સાથે જ પરિવારે અન્ય ખેલાડીઓ અને તેમના સ્વજનોને માર્ગદર્શન મળી રહે તે માટે એક વિશેષ સ્મારક સહાયતા હેલ્પલાઇનની પણ સ્થાપના કરી છે. પરિવારનો મુખ્ય હેતુ આ જીવલેણ બીમારી અંગે જાગૃતિ ફેલાવવાનો અને ભવિષ્યમાં અન્ય રેસિંગ ડ્રાઇવરોને આનાથી બચાવવાનો છે. ફ્રેડ લોરેન્ઝન પ્રથમ એવા ડ્રાઇવર બન્યા છે કે જેમની સત્તાવાર રીતે આ બીમારીથી પીડિત હોવાની પુષ્ટિ થઈ છે, જેના કારણે ખેલ જગતમાં ભારે સોપો પડી ગયો છે.
આ ખુલાસાથી ઓટોમોબાઈલ રેસિંગ અને મોટરસ્પોર્ટ્સ જગતમાં ખેલાડીઓની સુરક્ષાને લઈને ગંભીર ચર્ચાઓ શરૂ થઈ ગઈ છે. રેસિંગ ટ્રેક પર થતી અત્યંત ઝડપી દુર્ઘટનાઓ અને વારંવાર વાહનો અથડાવાથી ડ્રાઇવરોના માથા પર જે સતત દબાણ અને આઘાત લાગે છે, તેનાથી આ પ્રકારના મગજના રોગો થવાનું જોખમ અનેકગણું વધી જાય છે. રમતગમતના નિષ્ણાતો અને સંસ્થાઓ હવે ખેલાડીઓની સુરક્ષાના સાધનોને વધુ અત્યાધુનિક બનાવવા પર ભાર મૂકી રહી છે, જેથી ભવિષ્યમાં કોઈ પણ ખેલાડીએ આવા અસાધ્ય રોગનો ભોગ બનવું ન પડે. ફ્રેડ લોરેન્ઝનના આ કરુણ કિસ્સાએ સમગ્ર ખેલ વિશ્વની આંખો ખોલી નાખી છે અને સુરક્ષાના માપદંડો પર પુનર્વિચાર કરવાની ફરજ પાડી છે.
