કરદાતાઓએ જયારે શેરબજાર કે અન્ય મિલકતોના વેચાણથી મોટો નફો મેળવ્યો હોય ત્યારે તેમની સમક્ષ કરદાતા તરીકે બે મોટા વિકલ્પો ઊભા થતા હોય છે. ખાસ કરીને જ્યારે સોળ લાખ રૂપિયા જેટલી માતબર રકમનો દીર્ઘકાલીન મૂડીગત નફો થયો હોય, ત્યારે આ રકમ પર સરકારને વેરો ચૂકવવો કે પછી તેને ફરીથી નિયમો અનુસાર અન્યત્ર રોકવી, તે એક મોટો પ્રશ્ન બની જાય છે. આવકવેરાના નિયમો મુજબ, નાગરિકો પોતાની યોગ્ય યોજનાઓ દ્વારા આ કરના ભારણને ઘટાડી શકે છે.
આવકવેરા કાયદાની વિવિધ જોગવાઈઓ હેઠળ જો કોઈ વ્યક્તિગત કરદાતા ચોક્કસ નિર્ધારિત ક્ષેત્રોમાં અથવા મિલકતોમાં આ નફાની રકમનું પુનઃરોકાણ કરે છે, તો તેને કર મુક્તિનો લાભ મળી શકે છે. આ માટે બોન્ડ્સ અથવા મકાન ખરીદી જેવા વિકલ્પો ઉપલબ્ધ હોય છે, જેમાં સમયમર્યાદાનું પાલન કરવું અનિવાર્ય બને છે. જો નાણાકીય વર્ષ પૂરું થવા અગાઉ યોગ્ય આયોજન ન કરવામાં આવે, તો આખી નફાની રકમ પર સીધો વેરો લાગી શકે છે, જે મોટો આર્થિક બોજ સાબિત થઈ શકે છે.
બીજી બાજુ, જો યોગ્ય રોકાણના વિકલ્પો ઉપલબ્ધ ન હોય અથવા કરદાતા પોતાની તરલતા જાળવી રાખવા માંગતા હોય, તો નિર્ધારિત દરે વેરો ચૂકવી દેવો એ પણ એક સલામત રસ્તો બની શકે છે. આ મામલે નાણાકીય નિષ્ણાતોની સલાહ લેવી અત્યંત આવશ્યક છે જેથી ભવિષ્યમાં કોઈપણ પ્રકારની કાનૂની અડચણ ઊભી ન થાય. કરદાતાઓએ પોતાના લાંબાગાળાના આર્થિક લક્ષ્યોને ધ્યાનમાં રાખીને જ આ અંગેનો અંતિમ નિર્ણય લેવો જોઈએ.
