આજે વિશ્વભરના કૃષિ અને પર્યાવરણ નિષ્ણાતો ભારતના ઉત્તર-પૂર્વીય રાજ્ય સિક્કિમની મુલાકાતે આવી રહ્યા છે. જે સિદ્ધિ હાંસલ કરવામાં અમેરિકા અને ચીન જેવી વૈશ્વિક મહાસત્તાઓ પણ પાછળ રહી ગઈ, તે સિક્કિમે પોતાની દૃઢ ઈચ્છાશક્તિ અને કુદરતી ખેતીના પ્રયોગો દ્વારા સાકાર કરી બતાવી છે. આ ઐતિહાસિક સફરની શરૂઆત વર્ષ બે હજાર ત્રણમાં થઈ હતી. તે સમયે ખેતીમાં રાસાયણિક ખાતરો અને જંતુનાશકોના બેફામ ઉપયોગને લીધે સિક્કિમની જમીન અને ભૂગર્ભ જળ ઝેરી બની રહ્યા હતા. જંતુનાશકોના કારણે પરાગનયન કરતા ભમરા અને મધમાખીઓ મરી રહ્યા હતા, જેના લીધે રાજ્યની સૌથી મહત્વની નિકાસ ગણાતી મોટી એલચીના ઉત્પાદન પર ગંભીર સંકટ ઊભું થયું હતું. આ ગંભીર સંકટને પારખીને તત્કાલીન સરકારે રાજ્યને સંપૂર્ણ રાસાયણમુક્ત અને ઓર્ગેનિક બનાવવાનો ક્રાંતિકારી અને જોખમી નિર્ણય લીધો હતો.
રાસાયણિક પદ્ધતિઓ એકાએક બંધ કરવાના પ્રારંભિક તબક્કામાં સિક્કિમના પાક ઉત્પાદનમાં આશરે વીસ ટકા જેટલો મોટો ઘટાડો નોંધાયો હતો. તેમ છતાં, અહીના કષ્ટસહિষ্ণુ ખેડૂતો અને રાજ્ય સરકારે હિંમત હાર્યા વિના કુદરતી પ્રક્રિયાઓ પર પૂર્ણ વિશ્વાસ રાખ્યો. સરકારે રાસાયણિક ખાતરો અને પ્લાસ્ટિકની થેલીઓ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂક્યો અને ગાય પાલન તેમજ વર્મીકમ્પોસ્ટ ખાતરના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપ્યું. ધીમે-ધીમે આ સઘન પ્રયાસોના પરિણામે જમીનની ખોવાયેલી કુદરતી ફળદ્રુપતા પાછી આવી, મધમાખીઓ પુનર્જીવિત થઈ અને એલચીનું ફરીથી રેકોર્ડબ્રેક ઉત્પાદન નોંધાયું. આ અસાધારણ સફળતાને વૈશ્વિક સ્તરે બિરદાવવામાં આવી અને વર્ષ બે હજાર સોળમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સંઘ દ્વારા સિક્કિમને વિશ્વનું પ્રથમ સો ટકા ઓર્ગેનિક રાજ્ય જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું.
આજે સિક્કિમમાં પરંપરાગત પદ્ધતિથી ઉત્પાદિત ઓર્ગેનિક પાકોની માંગ વિદેશી બજારોમાં ખૂબ જ ઊંચી છે. અહીંના શુદ્ધ અને ગુણવત્તાસભર ઉત્પાદનો અમેરિકા, જાપાન અને યુરોપના દેશોમાં પ્રીમિયમ ભાવે નિકાસ થઈ રહ્યા છે. આ આર્થિક પરિવર્તનના પરિણામે સિક્કિમના સામાન્ય નાગરિકની સરેરાશ આવક દેશના અન્ય ભાગોના સરેરાશ નાગરિક કરતાં ઘણી વધારે નોંધાઈ છે. આટલું જ નહીં, આ રાજ્યમાં આવતા પ્રવાસીઓ પણ પ્રકૃતિના આ અદ્ભુત સૌંદર્ય અને સ્વચ્છતાથી અભિભૂત થઈ રહ્યા છે. સિક્કિમનું આ ગ્રીન એગ્રીકલ્ચર મોડલ આજે સમગ્ર માનવજાત અને વિશ્વ માટે સ્થાયી વિકાસ તેમજ પર્યાવરણ રક્ષણનું ઉત્તમ અને પ્રેરણાદાયી ઉદાહરણ પૂરું પાડી રહ્યું છે.
