ભારત હવે ક્વોન્ટમ ટેકનોલોજીના અત્યાધુનિક ક્ષેત્રમાં વૈશ્વિક સ્તરે મોટી છલાંગ લગાવવા માટે સજ્જ બન્યું છે. ખાસ કરીને વિકાસશીલ દેશો એટલે કે ગ્લોબલ સાઉથના રાષ્ટ્રો વચ્ચે ભારત આ અદ્યતન તકનીકમાં નેતૃત્વ હાંસલ કરવાના દ્રઢ સંકલ્પ સાથે આગળ વધી રહ્યું છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા આ દિશામાં આંતરશાખાકીય સાયબર-ભૌતિક પ્રણાલીઓ પરના રાષ્ટ્રીય મિશન (એનએમ-આઈસીપીએસ) ના બીજા તબક્કાની વ્યાપક રૂપરેખા તૈયાર કરવામાં આવી રહી છે. આ મહત્વકાંક્ષી રાષ્ટ્રીય મિશનનો પ્રથમ તબક્કો ડિસેમ્બર ૨૦૨૭ માં પૂર્ણ થવા જઈ રહ્યો છે, જેને ધ્યાનમાં રાખીને અગાઉથી જ બીજા તબક્કાના વિસ્તરણનું આયોજન હાથ ધરાયું છે.
વિજ્ઞાન અને પ્રૌદ્યોગિકી મંત્રાલયના વરિષ્ઠ અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, દેશની અત્યંત સંવેદનશીલ અને મહત્ત્વપૂર્ણ ડેટાબેઝ પ્રણાલીઓને સુરક્ષિત રાખવા માટે ક્વોન્ટમ-પ્રતિરોધક એન્ક્રિપ્શન પદ્ધતિઓ વિકસાવવા પર મુખ્ય ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે. આગામી સમયમાં જ્યારે સુપર કોમ્પ્યુટિંગ અને ક્વોન્ટમ ક્ષમતાઓ સામાન્ય બનશે, ત્યારે પારંપરિક સાયબર સુરક્ષા વ્યવસ્થાઓ સામે ગંભીર પડકારો ઊભા થઈ શકે છે. તેથી, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને નાણાકીય માળખાને અભેદ્ય રાખવા માટે આ સ્વદેશી સુરક્ષા કવચ ખૂબ જ નિર્ણાયક પુરવાર થશે.
આ વિશાળ તકનીકી પરિવર્તનને સાકાર કરવા માટે દેશમાં સંશોધન અને વિકાસના બજેટમાં પણ ઉત્તરોત્તર વધારો કરવામાં આવી રહ્યો છે. વર્ષ ૨૦૩૫ સુધીમાં સંશોધન અને વિકાસ પાછળનો ખર્ચ જીડીપીના બે ટકા સુધી પહોંચાડવાનું મહત્ત્વાકાંક્ષી લક્ષ્ય નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યું છે. આ લક્ષ્યને હાંસલ કરવા માટે માત્ર સરકારી પ્રયાસો પર નિર્ભર રહેવાને બદલે દેશના અગ્રણી ઔદ્યોગિક ગૃહો સાથે મજબૂત ભાગીદારી વિકસાવવામાં આવી રહી છે. સરકાર અને ઉદ્યોગ જગતના આ સંયુક્ત પ્રયાસો ભારતના વિજ્ઞાન જગતને આત્મનિર્ભર બનાવી નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જશે.
